ดูแลหัวใจและความดันในผู้สูงอายุ
ที่บ้านทำอะไรได้บ้าง และเส้นไหนต้องรีบ
เขียนโดย พว.กรกมล ซ้ายขวา · ผู้จัดการฝ่ายการพยาบาล · เผยแพร่ 27 กรกฎาคม 2569 · อ่าน 6 นาที
บ้านที่มีผู้สูงอายุความดันสูงเกือบทุกบ้านมีเครื่องวัดความดัน แต่ไม่ถึงครึ่งที่ใช้แล้วได้ค่าที่หมอเอาไปใช้ได้จริง เพราะวัดตอนเพิ่งเดินมา วัดคนละเวลากันทุกวัน หรือวัดแล้วไม่จด
บทความนี้บอกสามเรื่อง — วัดยังไงให้ได้ค่าจริง · ที่บ้านช่วยอะไรได้บ้าง · และเส้นที่ต้องรีบไปโรงพยาบาล
วัดความดันที่บ้านให้ได้ค่าที่ใช้ได้จริง
คำตอบสั้น: หลักคือ นั่งพักเงียบ ๆ 5 นาทีก่อนวัด เท้าวางราบกับพื้น แขนวางระดับหัวใจ และไม่พูดคุยขณะวัด ควรวัด 2 ครั้งห่างกัน 1 นาที แล้วจดทั้งสองค่า และวัดเวลาเดิมทุกวัน เพราะความดันขึ้นลงตามช่วงเวลา ค่าที่วัดคนละเวลาเทียบกันไม่ได้
- 1. เข้าห้องน้ำให้เรียบร้อยก่อน กระเพาะปัสสาวะเต็มทำให้ค่าสูงขึ้นได้ชัดเจน
- 2. นั่งพัก 5 นาที พิงพนัก เท้าวางราบ ไม่ไขว่ห้าง ไม่เพิ่งดื่มกาแฟหรือสูบบุหรี่ภายใน 30 นาที
- 3. พันผ้าพันแขนกับผิวโดยตรง ไม่พันทับเสื้อ และให้ขอบล่างอยู่เหนือข้อพับประมาณ 2 เซนติเมตร
- 4. วางแขนบนโต๊ะให้อยู่ระดับหัวใจ ถ้าแขนต่ำกว่าค่าจะสูงเกินจริง ถ้าสูงกว่าค่าจะต่ำเกินจริง
- 5. วัด 2 ครั้งห่างกัน 1 นาที จดทั้งคู่พร้อมวันเวลา แล้วเอาสมุดไปให้แพทย์ดูทุกครั้งที่ไปตามนัด
ที่บ้านช่วยอะไรได้บ้าง
คำตอบสั้น: สี่เรื่องที่ทำได้จริงคือ ลดเค็มโดยไม่ทำให้อาหารจืด · ให้ขยับทุกวันแม้แค่เดินในบ้าน · คุมการนอน · และกินยาให้ตรงเวลา เรื่องที่คนมองข้ามที่สุดคือ การนอนไม่พอทำให้ความดันสูงขึ้นจริง ไม่ใช่แค่เรื่องอารมณ์
- ✓ ลดเค็มแบบที่ท่านยังกินได้ — ตัวการหลักไม่ใช่เกลือบนโต๊ะ แต่คือน้ำปลา ซีอิ๊ว ซุปก้อน และของหมักดอง ให้เพิ่มกลิ่นด้วยสมุนไพรแทน วิธีทำอ่านที่โภชนาการผู้สูงอายุ
- ✓ ขยับทุกวัน — เดินในบ้าน ยืดเหยียดบนเก้าอี้ ก็นับ ดูวิธีที่การเคลื่อนไหวประจำวันเพื่อไม่ให้กล้ามเนื้อลีบ
- ✓ คุมการนอน — นอนไม่พอต่อเนื่องทำให้ความดันสูงขึ้น อ่านผู้สูงอายุนอนไม่หลับ สาเหตุและวิธีดูแล
- ✓ กินยาให้ตรงเวลา — ยาความดันเป็นกลุ่มที่ลืมกินแล้วเห็นผลเร็ว วางระบบตามที่การจัดการยาหลายชนิดไม่ให้พลาด
- ✓ ชั่งน้ำหนักสัปดาห์ละครั้ง — น้ำหนักขึ้นเร็วผิดปกติภายในไม่กี่วันอาจเป็นน้ำคั่ง ไม่ใช่ไขมัน ควรแจ้งแพทย์
อาการที่ต้องไปโรงพยาบาลทันที
คำตอบสั้น: ห้าอาการที่ ห้ามรอดูอาการ คือ เจ็บแน่นหน้าอกโดยเฉพาะที่ร้าวไปแขนหรือกราม · เหนื่อยจนพูดไม่จบประโยค · นอนราบไม่ได้ต้องหนุนหมอนสูงขึ้นเรื่อย ๆ · บวมที่ขาสองข้างพร้อมกัน · และใจสั่นร่วมกับหน้ามืดจะเป็นลม กลุ่มนี้ให้เรียกรถพยาบาล ไม่ควรขับไปเอง
- ✓ เจ็บแน่นหน้าอก โดยเฉพาะที่ร้าวไปแขนซ้าย กราม หรือหลัง ร่วมกับเหงื่อแตกและคลื่นไส้
- ✓ เหนื่อยหอบผิดปกติ จนพูดประโยคเดียวไม่จบ หรือเหนื่อยตอนทำสิ่งที่เคยทำได้สบาย
- ✓ นอนราบไม่ได้ ต้องหนุนหมอนสูงขึ้นเรื่อย ๆ หรือตื่นกลางดึกเพราะหายใจไม่ทัน
- ✓ บวมที่เท้าและขาสองข้างพร้อมกัน โดยเฉพาะถ้ากดแล้วเป็นรอยบุ๋ม
- ✓ ใจสั่นร่วมกับหน้ามืดจะเป็นลม หรือหมดสติแม้เพียงชั่วครู่
อยากให้มีคนช่วยดูเรื่องยาและอาหารทุกวัน
ที่อ้อมกอดจัดยาตรงเวลาทุกมื้อตามที่แพทย์สั่ง และปรับอาหารตามโรคประจำตัว โทรมาถามได้ ไม่มีค่าใช้จ่ายในการปรึกษา
ไปพบแพทย์ตามนัด ให้เตรียมอะไรไป
คำตอบสั้น: สามอย่างที่ทำให้การไปหาหมอมีประโยชน์ขึ้นมากคือ สมุดบันทึกความดัน · ยาทั้งหมดที่กินอยู่จริงรวมทั้งอาหารเสริมและยาสมุนไพร · และรายการอาการที่เปลี่ยนไปพร้อมวันที่ ถ่ายรูปซองยาไปทั้งหมดจะเร็วที่สุดและแม่นกว่าการจำ
- 1. สมุดความดัน จดค่าพร้อมวันเวลา อย่างน้อย 7 วันก่อนไปพบแพทย์
- 2. ถ่ายรูปยาทุกซองรวมอาหารเสริมและสมุนไพร เพราะบางตัวมีผลต่อความดันและตีกับยาที่กินอยู่
- 3. จดอาการที่เปลี่ยนไปพร้อมวันที่ เช่น เริ่มเหนื่อยตอนขึ้นบันไดตั้งแต่ต้นเดือน
- 4. เตรียมคำถามไปล่วงหน้า 3 ข้อ เพราะเวลาตรวจสั้น ถ้าไม่จดไปมักลืมถาม
- 5. ถามให้ชัดว่ายาตัวไหนห้ามหยุดเอง และควรทำอย่างไรถ้าลืมกิน
ที่อ้อมกอดดูแลเรื่องนี้ยังไง
คำตอบสั้น: อ้อมกอดเป็นที่พักอาศัยที่มีการดูแล ไม่ใช่สถานพยาบาล เราไม่ได้รักษาโรคหัวใจหรือปรับยา สิ่งที่เราทำคือ ดูแลกิจวัตรที่ส่งผลต่อความดันให้สม่ำเสมอทุกวัน — อาหารปรับตามโรค ยาตรงเวลา นอนเป็นเวลา และมีคนสังเกตอาการเปลี่ยนแปลงตลอด 24 ชั่วโมง แล้วประสานครอบครัวเมื่อต้องพบแพทย์
- ✓ อาหาร 3 มื้อ ของว่าง 2 มื้อ ปรับตามโรคประจำตัว รวมถึงการคุมความเค็มสำหรับผู้ที่มีความดันสูง ดูเมนูจริงที่อาหารในบ้านพักผู้สูงอายุ
- ✓ จัดยาและดูแลให้กินตรงเวลาทุกมื้อตามที่แพทย์สั่ง ไม่มีการปรับยาเอง
- ✓ ผู้ดูแลที่ผ่านการอบรมอยู่ประจำ 24 ชั่วโมง ภายใต้การกำกับดูแลของทีมพยาบาล อัตราส่วนการดูแล 1:5 ตามมาตรฐาน สบส.
- ✓ พยาบาลวิชาชีพเข้าเยี่ยมประเมิน 1–2 ครั้งต่อสัปดาห์ และปรึกษาทางโทรศัพท์ได้ 24 ชั่วโมง
- ✓ กลางคืนผู้ดูแลอยู่เวรตื่น ตรวจตราทุก 2 ชั่วโมง
- ✓ ประสานครอบครัวเมื่อมีอาการเปลี่ยนแปลง และพาส่งโรงพยาบาลตามแผนที่ตกลงกันไว้
อ่านรายละเอียดขอบเขตการดูแลได้ที่มาตรฐานการดูแลของอ้อมกอด · ค่าใช้จ่าย ห้องรวม 18,000 บาทต่อเดือน ห้องเดี่ยว 23,000 บาทต่อเดือน ไม่มีค่าแรกเข้า ดูที่หน้าราคา · ข้อมูลศูนย์ทั้งหมดที่อ้อมกอด Nursing Home และบทความอื่นที่คลังบทความทั้งหมดของอ้อมกอด
คำถามที่ครอบครัวถามบ่อย
วัดความดันที่บ้านยังไงให้ได้ค่าที่แม่นยำ
ให้เข้าห้องน้ำให้เรียบร้อยก่อน แล้วนั่งพักเงียบ ๆ 5 นาที พิงพนัก เท้าวางราบกับพื้น ไม่ไขว่ห้าง พันผ้าพันแขนกับผิวโดยตรงไม่พันทับเสื้อ วางแขนบนโต๊ะให้อยู่ระดับหัวใจ และไม่พูดคุยขณะวัด ควรวัด 2 ครั้งห่างกัน 1 นาทีแล้วจดทั้งสองค่าพร้อมวันเวลา และวัดเวลาเดิมทุกวัน เพราะความดันขึ้นลงตามช่วงเวลา ค่าที่วัดคนละเวลาเทียบกันไม่ได้
ความดันดีขึ้นแล้ว หยุดยาเองได้ไหม
ไม่ได้ และการหยุดหรือลดยาเองเป็นสาเหตุที่พบบ่อยของภาวะความดันสูงกลับมาเฉียบพลัน ค่าที่ดีขึ้นมักเป็นเพราะยากำลังทำงาน ไม่ใช่เพราะหายแล้ว สิ่งที่ควรทำคือจดค่าที่วัดได้ทุกวันแล้วเอาสมุดไปให้แพทย์ดูตามนัด ให้แพทย์เป็นผู้ตัดสินใจปรับยา และควรถามให้ชัดว่ายาตัวไหนห้ามหยุดเองและควรทำอย่างไรถ้าลืมกิน
อาการแบบไหนที่ต้องพาไปโรงพยาบาลทันที
มีห้าอาการที่ไม่ควรรอดู คือ เจ็บแน่นหน้าอกโดยเฉพาะที่ร้าวไปแขนหรือกรามร่วมกับเหงื่อแตก เหนื่อยหอบจนพูดประโยคเดียวไม่จบ นอนราบไม่ได้ต้องหนุนหมอนสูงขึ้นเรื่อย ๆ บวมที่เท้าและขาสองข้างพร้อมกัน และใจสั่นร่วมกับหน้ามืดจะเป็นลม กลุ่มนี้ควรเรียกรถพยาบาลไม่ควรขับไปเอง นอกจากนี้ผู้สูงอายุบางท่านไม่เจ็บหน้าอกเลยแต่มาด้วยอาการอ่อนเพลียผิดปกติหรือสับสนเฉียบพลัน
มาดูของจริงก่อนตัดสินใจ
เยี่ยมชมได้ทุกวัน 08:00–18:00 น. ไม่ต้องนัดล่วงหน้า หรือทดลองอยู่ 7 วัน 4,999 บาท (ปกติ 6,999 บาท) 3 สิทธิ์แรก ถึง 31 สิงหาคม 2569 เฉพาะสาขาบางบัวทอง
เขียนโดย พว.กรกมล ซ้ายขวา
พยาบาลวิชาชีพ | ผู้จัดการฝ่ายการพยาบาล อ้อมกอด เนอสซิ่งโฮม
เลขที่ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพการพยาบาล พว.5511238017
กำกับดูแลมาตรฐานการดูแลทั้งหมดของ อ้อมกอด Nursing Home ดูแลผู้สูงอายุระยะยาวในนนทบุรีและกรุงเทพฯ
เผยแพร่ 27 กรกฎาคม 2569 — บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปสำหรับการดูแลประจำวัน ไม่ใช่การวินิจฉัย การรักษา หรือคำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะราย การปรับยาและการรักษาต้องทำโดยแพทย์ผู้ดูแลเท่านั้น
แอด LINE อ้อมกอด @omkodcare
สอบถามห้องพัก ราคา และนัดชมสถานที่ ตอบทุกวัน 08:00–18:00 น.
สแกนด้วยแอป LINE เพื่อเพิ่มเพื่อน
เปิด LINE เลย