เขียนโดย พว.กรกมล ซ้ายขวา · ผู้จัดการฝ่ายการพยาบาล · เผยแพร่ 16 พฤศจิกายน 2569 · อ่าน 8 นาที

ครอบครัวส่วนใหญ่กังวลเรื่องน้ำตาลสูง เพราะเป็นตัวเลขที่เห็นในใบตรวจและเป็นเรื่องที่หมอย้ำ จนบางครั้งมองข้ามอีกด้านหนึ่งที่เกิดเร็วกว่า คือภาวะน้ำตาลต่ำ บทความนี้เรียงให้เป็นลำดับ ทำไมผู้สูงอายุเสี่ยงกว่า · อาการที่ต้องจับให้ได้ · น้ำตาลต่ำตอนหลับ · วิธีแก้เบื้องต้นและกรณีที่ต้องโทร 1669 · และวิธีป้องกันในชีวิตประจำวัน
ทำไมผู้สูงอายุเสี่ยงน้ำตาลต่ำมากกว่าวัยอื่น
คำตอบสั้น: เพราะปัจจัยหลายอย่างมาซ้อนกัน NIDDK ระบุกลุ่มที่เสี่ยงกว่าในผู้ที่เป็นเบาหวานไว้ชัดว่ารวมถึงผู้ที่อายุ 65 ปีขึ้นไป ผู้ที่ใช้อินซูลินหรือยาเบาหวานบางชนิด ผู้ที่เคยน้ำตาลต่ำมาก่อน และผู้ที่มีโรคไต โรคหัวใจ หรือมีความถดถอยของความคิดความจำ ซึ่งเป็นรายการที่ตรงกับผู้สูงอายุไทยจำนวนมาก
- ยาที่ทำให้น้ำตาลต่ำได้โดยตรง อินซูลิน และยาเม็ดกลุ่มซัลโฟนิลยูเรียกับเมกลิทิไนด์ ซึ่งกระตุ้นให้ร่างกายหลั่งอินซูลิน
- กินได้น้อยลงหรือข้ามมื้อ ยาเท่าเดิมแต่อาหารน้อยลง คือสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดในบ้าน ดูโภชนาการผู้สูงอายุ
- งดอาหารเพื่อไปตรวจหรือทำหัตถการ แต่ยังกินยาเบาหวานตามปกติ เป็นกับดักที่เกิดซ้ำบ่อย
- ดื่มสุราโดยไม่มีอาหาร ทำให้ร่างกายคุมระดับน้ำตาลได้ยากขึ้น และยังกลบอาการเตือนช่วงแรก
- ออกแรงมากกว่าปกติ หรือช่วงที่ไม่สบาย การออกแรงลดระดับน้ำตาลได้ยาวถึง 24 ชั่วโมงหลังจากนั้น ส่วนวันที่กินไม่ลงหรืออาเจียนทำให้น้ำตาลตกได้เร็ว
อาการน้ำตาลต่ำ ที่ผู้ดูแลต้องจับให้ได้
คำตอบสั้น: มือสั่น หิวผิดปกติ เหนื่อย เวียนหัว สับสน หงุดหงิด ใจสั่น ปวดหัว มองไม่ชัด หรือพูดไม่ชัด ถ้าหนักขึ้นจะหมดสติหรือชัก ซึ่ง NIDDK ระบุว่าเป็นภาวะอันตรายที่ต้องแก้ทันที ในผู้สูงอายุอาการมักมาในรูปสับสนหรือเดินเซ จึงถูกเข้าใจผิดว่าเป็นสมองเสื่อมหรือแค่อ่อนเพลีย
จุดที่พลาดกันมากที่สุด คือภาวะไม่รู้ตัวว่าน้ำตาลต่ำ ซึ่ง NIDDK เรียกว่า hypoglycemia unawareness คือร่างกายไม่ส่งสัญญาณเตือนจนกว่าน้ำตาลจะตกลงไปมากแล้ว พบได้ในคนที่น้ำตาลต่ำซ้ำ ๆ
- อาการระดับเบาถึงกลาง มือสั่น หิว เหนื่อย เวียนหัว มึน สับสน หงุดหงิด ใจสั่น ปวดหัว มองไม่ชัด หรือพูดไม่ชัด
- อาการระดับรุนแรง หมดสติ หรือชัก ต้องได้รับการช่วยเหลือทันที
- ในผู้สูงอายุมักดูเหมือนเรื่องอื่น เดินเซ ซึมลง พูดวกวน หรือหงุดหงิดผิดปกติ ให้นึกถึงน้ำตาลต่ำไว้ก่อน พร้อมกับภาวะสับสนเฉียบพลัน
- ถ้าเคยน้ำตาลต่ำซ้ำ ๆ อาการเตือนจะเบาลง ท่านกลุ่มนี้ต้องวัดระดับน้ำตาลตามที่แพทย์กำหนด ไม่รอให้รู้สึกก่อน
กังวลว่ากลางคืนคุณพ่อคุณแม่น้ำตาลตกแล้วไม่มีใครรู้ คุยกับเราก่อนได้
เล่าแผนการรักษาและยาของท่านให้ทีมฟัง ประเมินก่อนรับทุกเคส และแจ้งครอบครัวทุกกรณี
น้ำตาลต่ำตอนหลับ สัญญาณที่ไม่มีใครเห็น
คำตอบสั้น: NIDDK ระบุว่าระดับน้ำตาลตกได้ขณะหลับและต่ำอยู่หลายชั่วโมง อาการที่พบคือร้องออกมาหรือฝันร้าย เหงื่อออกจนชุดนอนหรือผ้าปูที่นอนเปียกชื้น และตื่นมาแล้วเพลีย หงุดหงิด หรือสับสน บางคนไม่ตื่นและไม่รู้สึกอะไรเลย ซึ่งยังทำให้รู้สึกอาการตอนกลางวันได้น้อยลงอีก
- ตรวจผ้าปูที่นอนตอนเช้า ถ้าชื้นเหงื่อบ่อย ๆ โดยห้องไม่ร้อน ให้แจ้งแพทย์
- ฝันร้ายหรือร้องกลางดึกเป็นประจำ ไม่ใช่แค่เรื่องการนอน ให้นึกถึงน้ำตาลต่ำร่วมด้วย ดูแนวทางเมื่อผู้สูงอายุนอนไม่หลับ
- ตื่นมาสับสนหรือเพลียมากผิดปกติ เป็นสัญญาณที่ควรเล่าให้แพทย์ฟังพร้อมเวลาที่เกิด
- ห้ามปรับยาหรือเลื่อนเวลายาเอง ให้แพทย์ผู้รักษาเป็นผู้ปรับ และดูการจัดการยาผู้สูงอายุหลายชนิด ประกอบ

ผู้ดูแลอ้อมกอดวางน้ำผลไม้ไว้ใกล้มือคุณยายก่อนเข้านอน และนั่งคุยกับท่านอย่างใจเย็น
น้ำตาลต่ำแล้วทำอะไรก่อน และเมื่อไหร่ต้องโทร 1669
คำตอบสั้น: ถ้าท่านยังรู้ตัวดีและกลืนได้ NIDDK แนะนำให้กินกลูโคสหรือคาร์โบไฮเดรต 15 ถึง 20 กรัมทันที เช่น น้ำผลไม้แท้ครึ่งแก้ว หรือน้ำตาลหนึ่งช้อนโต๊ะ แล้วรอ 15 นาที วัดซ้ำ ถ้ายังต่ำให้กินซ้ำอีกชุด แต่ถ้าท่านซึม ไม่รู้ตัว หรือชัก ห้ามป้อนน้ำหรืออาหารทางปากเด็ดขาด ให้โทร 1669 ทันที
- ถ้าวัดได้ ให้วัดก่อน ค่าที่ NIDDK ใช้เป็นเกณฑ์สำหรับคนส่วนใหญ่ที่เป็นเบาหวานคือต่ำกว่า 70 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร แต่ระบุไว้ชัดว่าค่าของแต่ละคนอาจต่างกัน ให้ถามแพทย์ว่าค่าของท่านคือเท่าไร
- ให้คาร์โบไฮเดรตที่ดูดซึมเร็ว 15 ถึง 20 กรัม น้ำผลไม้แท้ครึ่งแก้ว น้ำอัดลมปกติครึ่งกระป๋อง หรือน้ำตาล น้ำผึ้ง 1 ช้อนโต๊ะ ต้องเป็นชนิดปกติ ไม่ใช่สูตรลดน้ำตาล ข้อยกเว้นที่ต้องถามแพทย์ไว้ก่อน ผู้ที่ใช้ยาชะลอการย่อยคาร์โบไฮเดรตควรใช้กลูโคสเม็ดหรือเจล และ NIDDK แนะนำให้ผู้มีโรคไตเลี่ยงน้ำส้มเพราะโพแทสเซียมสูง
- รอ 15 นาทีแล้ววัดซ้ำ ถ้ายังต่ำ ให้ซ้ำอีกชุด และวัดซ้ำอีกครั้งใน 15 นาที
- ถ้ามื้อถัดไปยังห่างกว่า 1 ชั่วโมง ให้ของว่าง เพื่อไม่ให้ตกซ้ำ
- ถ้าซึม ไม่รู้ตัว หรือชัก ห้ามป้อนทางปาก เพราะจะสำลักลงปอด ให้จัดท่านอนตะแคง ดูว่าหายใจปกติไหม แล้วโทร 1669 ทันที ถ้าแพทย์เคยสั่งกลูคากอนไว้และผู้ดูแลได้รับการสอนแล้ว ให้ใช้ตามแผนที่แพทย์วางไว้
- หลังเหตุการณ์ ต้องแจ้งแพทย์ทุกครั้ง ไม่ใช่แก้แล้วจบ เพราะอาจต้องทบทวนยาและแผนการรักษา
ป้องกันในชีวิตประจำวัน สิ่งที่ครอบครัวทำได้
คำตอบสั้น: กินให้ตรงเวลาและสม่ำเสมอ ไม่ข้ามมื้อ และไม่งดอาหารเองตอนกินยาเบาหวาน วัดระดับน้ำตาลตามที่แพทย์กำหนด พาไปตามนัดพร้อมรายการยาทั้งหมด และทุกครั้งที่ต้องงดอาหารไปตรวจ ต้องถามแพทย์ก่อนว่ายามื้อนั้นให้กินหรือหยุด
- มื้ออาหารตรงเวลาและมีคาร์โบไฮเดรตพอ ถ้าท่านกินได้น้อยลงเรื่อย ๆ ต้องบอกแพทย์ เพราะยาอาจต้องปรับ
- ก่อนไปตรวจที่ต้องงดน้ำงดอาหาร ให้ถามเรื่องยาทุกครั้ง นี่เป็นจุดที่เกิดน้ำตาลต่ำซ้ำบ่อยที่สุด
- พาไปตามนัดและเอายาทั้งหมดไปด้วย รวมยาที่ซื้อเองและอาหารเสริม
- ไม่ปรับยาเองแม้น้ำตาลจะดูสูง การเพิ่มยาเองคือทางที่นำไปสู่น้ำตาลต่ำรุนแรง
- ดูแลเท้าและสายตาควบคู่กันไป เบาหวานกระทบทั้งสองอย่าง และทั้งสองอย่างเพิ่มโอกาสหกล้ม วันที่ท่านไม่สบายให้วัดบ่อยขึ้นตามที่แพทย์แนะนำ
ที่อ้อมกอดทำยังไงกับเรื่องนี้
คำตอบสั้น: ที่อ้อมกอดเรื่องเบาหวานเดินตามแผนของแพทย์ผู้รักษา ไม่ใช่เราเป็นคนกำหนด ผู้ดูแลที่ผ่านการอบรมดูแล 24 ชั่วโมง ภายใต้การกำกับดูแลของทีมพยาบาล อัตราส่วนการดูแล 1:5 พยาบาลวิชาชีพเยี่ยมประเมิน 1 ถึง 2 ครั้งต่อสัปดาห์ แพทย์เยี่ยมตรวจประจำเดือน และมีสายปรึกษาพยาบาล 24 ชั่วโมง
- 1. มื้ออาหารและเวลายาเป็นเวลาเดียวกันทุกวัน ความสม่ำเสมอคือเครื่องมือป้องกันน้ำตาลต่ำที่ดีที่สุด ดูตารางจริงที่หนึ่งวันในบ้านอ้อมกอด และเมนูที่อาหารในบ้านพักผู้สูงอายุ
- 2. กลางคืนมีคนตื่นเฝ้า ผู้ดูแลอยู่เวรตื่นตลอดคืนทุกคืน ตรวจตราทุก 2 ชั่วโมง ซึ่งสำคัญกับท่านที่เคยน้ำตาลตกตอนหลับ
- 3. สิ่งที่เราไม่ทำ เราไม่ใช่สถานพยาบาล ไม่ปรับขนาดยาและไม่ให้น้ำเกลือ ถ้าท่านซึม ไม่รู้ตัว หรือมีอาการที่ต้องตรวจ เราประสานส่งโรงพยาบาลใกล้เคียงและแจ้งครอบครัวทุกกรณี ท่านที่มีเคสซับซ้อน ประเมินก่อนรับทุกเคส ดูเหมาะกับใคร
อยากคุยเรื่องแผนการดูแลของท่าน ดูบริการ หรือมาดูสถานที่จริงที่อ้อมกอด บางบัวทอง และอ้อมกอด พระราม 3 และนัดเข้าชมสถานที่
คำถามที่ครอบครัวถามบ่อย
น้ำตาลต่ำกว่าเท่าไรถือว่าอันตราย
NIDDK ระบุว่าสำหรับผู้ที่เป็นเบาหวานจำนวนมาก ค่าที่ถือว่าต่ำคือต่ำกว่า 70 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร แต่ย้ำว่าค่าของแต่ละคนอาจต่างกัน ให้ถามแพทย์ผู้รักษาว่าค่าของท่านคือเท่าไร และท่านควรวัดบ่อยแค่ไหน
ท่านหมดสติจากน้ำตาลต่ำ ป้อนน้ำหวานได้ไหม
ไม่ได้ ห้ามป้อนน้ำหรืออาหารทางปากเมื่อท่านซึม ไม่รู้ตัว หรือชัก เพราะจะสำลักลงปอด ให้จัดท่านอนตะแคง ไม่ปล่อยให้อยู่ลำพัง และโทร 1669 ทันที
ทำไมผู้สูงอายุบางท่านน้ำตาลต่ำแล้วไม่มีอาการเตือน
เรียกว่าภาวะไม่รู้ตัวว่าน้ำตาลต่ำ พบในผู้ที่มีภาวะน้ำตาลต่ำซ้ำ ๆ ร่างกายจะไม่ส่งสัญญาณเตือนจนกว่าระดับจะตกลงไปมากแล้ว ท่านกลุ่มนี้ต้องวัดระดับน้ำตาลตามที่แพทย์กำหนด ไม่รอให้รู้สึกก่อน
ท่านกินได้น้อยลงเรื่อย ๆ ควรลดยาเบาหวานเองไหม
ไม่ควรปรับยาเอง แต่ต้องรีบบอกแพทย์ เพราะยาเท่าเดิมกับอาหารที่น้อยลงคือสาเหตุน้ำตาลต่ำที่พบบ่อยที่สุด
ที่อ้อมกอดดูแลผู้สูงอายุที่เป็นเบาหวานได้ไหม
ดูแลตามแผนของแพทย์ผู้รักษา โดยคุมเวลามื้ออาหารและเวลายาให้สม่ำเสมอ และมีผู้ดูแลอยู่เวรตื่นตลอดคืนทุกคืน แต่เราไม่ใช่สถานพยาบาล ไม่ปรับขนาดยาเอง และประเมินก่อนรับทุกเคส ถ้ามีอาการที่ต้องตรวจ เราประสานส่งโรงพยาบาลและแจ้งครอบครัว
แหล่งอ้างอิง
เขียนโดย พว.กรกมล ซ้ายขวา
พยาบาลวิชาชีพ | ผู้จัดการฝ่ายการพยาบาล อ้อมกอด เนอสซิ่งโฮม
เลขที่ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพการพยาบาล พว.5511238017
กำกับดูแลมาตรฐานการดูแลทั้งหมดของ อ้อมกอด Nursing Home ดูแลผู้สูงอายุระยะยาวที่บางบัวทอง นนทบุรี และอ้อมกอด พระราม 3 ยานนาวา กรุงเทพฯ
เผยแพร่ 16 พฤศจิกายน 2569 — บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะราย บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำการปรับยาเฉพาะราย การวัดระดับน้ำตาล ค่าเป้าหมาย และการปรับยาทุกอย่าง ต้องยึดคำสั่งของแพทย์ผู้รักษา
แอด LINE อ้อมกอด — เลือกสาขาที่สะดวก
สอบถามห้องพัก ราคา และนัดชมสถานที่ ตอบทุกวัน 08:00–18:00 น.

บางบัวทอง

พระราม 3
สแกนด้วยแอป LINE เพื่อเพิ่มเพื่อน
เปิด LINE บางบัวทองเปิด LINE พระราม 3
▶︎▶︎ แตะดูคลิป 77 วินาที