เขียนโดย พว.กรกมล ซ้ายขวา · ผู้จัดการฝ่ายการพยาบาล · เผยแพร่ 16 พฤศจิกายน 2569 · อ่าน 6 นาที

อาการคันเป็นเรื่องที่ลูกหลานมักมองว่าเล็ก แต่สำหรับผู้สูงอายุ การคันตลอดคืนทำให้นอนไม่พอ หงุดหงิดในวันรุ่งขึ้น และการเกาบนผิวที่บางก็กลายเป็นแผลติดเชื้อได้ง่าย บทความนี้เรียงให้เป็นลำดับ ทำไมผิวผู้สูงอายุแห้งกว่าเดิม · อาบน้ำอย่างไรไม่ให้แย่ลง · ทาครีมตอนไหนได้ผล · จัดบ้านและเสื้อผ้า · และคันแบบไหนต้องพบแพทย์
ทำไมผิวผู้สูงอายุแห้งและคันกว่าเดิม
คำตอบสั้น: เพราะผิวเปลี่ยนไปตามวัยจริง สถาบันแห่งชาติด้านผู้สูงอายุของสหรัฐ (NIA) ระบุว่าผิวชั้นนอกบางลง ซีดลง และยืดหยุ่นน้อยลง ต่อมเหงื่อและต่อมไขมันผลิตน้อยลง ผิวจึงเก็บความชุ่มชื้นได้น้อยกว่าเดิม จุดที่แห้งบ่อยคือหน้าแข้ง ข้อศอก และท้องแขน และเพราะหลอดเลือดเปราะขึ้นตามวัย ผู้สูงอายุจึงฟกช้ำง่ายเวลาเกา
- การเปลี่ยนแปลงตามวัย ผิวบางลง ต่อมไขมันทำงานน้อยลง ความชุ่มชื้นระเหยออกเร็วกว่าเดิม
- ดื่มน้ำน้อย NIA ระบุการดื่มน้ำน้อยเป็นหนึ่งในสาเหตุของผิวแห้ง อ่านเรื่องการกินและดื่มให้พอในผู้สูงอายุประกอบ
- อากาศแห้งและแอร์เย็นจัด ห้องที่เปิดแอร์ทั้งวันดึงความชื้นออกจากผิวตลอดเวลา
- แดดสะสมและการสูบบุหรี่ ทั้งสองอย่างทำให้ผิวเสื่อมเร็วกว่าอายุจริง
- ยาบางกลุ่มและโรคประจำตัว เบาหวาน โรคไต โรคตับ และไทรอยด์ ทำให้คันได้ ถ้าท่านกินยาหลายชนิด ให้ทบทวนกับแพทย์ ดูการจัดการยาผู้สูงอายุหลายชนิด
อาบน้ำอย่างไรไม่ให้ผิวยิ่งแห้ง
คำตอบสั้น: สั้นลง เย็นลง อ่อนโยนลง ใช้น้ำอุ่นพออุ่นไม่ใช่ร้อนจัด อาบไม่เกินราว 10 นาที ใช้สบู่อ่อนเฉพาะจุดที่จำเป็นอย่างรักแร้ ขาหนีบ และเท้า ไม่ถูสบู่ทั้งตัวทุกวัน ซับตัวด้วยการแตะ ไม่ถู แล้วทาครีมทันทีตอนผิวยังหมาด
- น้ำอุ่นพออุ่น ไม่ร้อนจัด น้ำร้อนให้ความรู้สึกสบายตอนอาบ แต่ล้างไขมันผิวออกไปมากที่สุด
- อาบสั้นลง ราว 5 ถึง 10 นาที และวันที่อากาศไม่ร้อน ไม่จำเป็นต้องฟอกสบู่ทั้งตัวทุกครั้ง
- ใช้สบู่อ่อนไม่มีน้ำหอม เฉพาะจุดที่จำเป็น หลีกเลี่ยงสบู่ที่ทำให้ผิวรู้สึกฝืดหรือตึงหลังอาบ
- เลิกใยขัดตัวและแปรงถูตัว บนผิวที่บางลง การขัดคือการทำร้ายผิวโดยไม่รู้ตัว
- ซับตัวด้วยการแตะ ใช้ผ้าขนหนูนุ่มซับเบา ๆ เหลือความชื้นบนผิวไว้เล็กน้อย
- ให้ท่านนั่งอาบบนเก้าอี้ จะได้อาบได้นานพอโดยไม่ต้องยืนทรงตัว และลดโอกาสล้มในห้องน้ำ ดูจุดเสี่ยงหกล้มในบ้าน
ดูแลผิวและอาบน้ำให้คุณพ่อคุณแม่ทุกวันไม่ไหว คุยกับเราก่อนได้
เล่าอาการผิวและการช่วยเหลือที่ท่านต้องการให้ทีมฟัง ประเมินก่อนรับทุกเคส และแจ้งครอบครัวทุกกรณี
ทาครีมบำรุงตอนไหนและแบบไหนได้ผลที่สุด
คำตอบสั้น: ทาภายใน 3 นาทีหลังซับตัว ตอนผิวยังหมาด เป็นจังหวะที่ครีมเก็บความชื้นไว้ได้มากที่สุด เลือกชนิดที่เนื้อหนักกว่าโลชั่นใส ไม่มีน้ำหอมและไม่มีแอลกอฮอล์ ทาซ้ำวันละ 2 ครั้งที่หน้าแข้งและท้องแขน ถ้าคันไม่ลดลงใน 2 สัปดาห์ ให้ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร ไม่ซื้อยาทาที่มีสเตียรอยด์ใช้เองยาว ๆ
- จังหวะสำคัญกว่าชนิด ครีมธรรมดาที่ทาตอนผิวหมาด ได้ผลกว่าครีมแพงที่ทาตอนผิวแห้งสนิท
- เนื้อหนักกว่าดีกว่าสำหรับผิวแห้ง ครีมหรือขี้ผึ้งเก็บความชื้นได้ดีกว่าโลชั่นเนื้อใส
- เลี่ยงน้ำหอม แอลกอฮอล์ และของที่ทำให้แสบ ถ้าทาแล้วแสบหรือแดง ให้หยุดและเปลี่ยน
- เน้นจุดที่แห้งจริง หน้าแข้ง ข้อศอก ท้องแขน และหลังมือ คือจุดที่ต้องทาซ้ำ
- อย่าเชื่อคำโฆษณาชะลอวัย NIA เตือนว่าผลิตภัณฑ์กลุ่มนี้หลายตัวจัดเป็นเครื่องสำอาง ไม่ต้องผ่านการทดสอบในคนก่อนวางขาย และบางชนิดอาจมีโลหะหนักอย่างปรอทหรือตะกั่ว

ผู้ดูแลอ้อมกอดจัดเสื้อผ้าฝ้ายหลวมสบายให้คุณตา ซึ่งนั่งคุยอยู่ข้าง ๆ ในห้องพักที่โปร่ง
จัดห้องและเสื้อผ้า ช่วยลดการคันได้จริง
คำตอบสั้น: ลดสิ่งที่ดึงความชื้นออกและสิ่งที่ครูดผิว ตั้งแอร์ไม่เย็นจัด เลือกเสื้อผ้าฝ้ายหลวม ๆ เลี่ยงผ้าขนสัตว์และตะเข็บแข็ง ซักด้วยน้ำยาที่ไม่มีน้ำหอมและล้างให้หมด ตัดเล็บท่านให้สั้นและเรียบ เพื่อให้การเกาตอนหลับไม่กลายเป็นแผล
- เสื้อผ้าฝ้ายหลวม ระบายอากาศ เลี่ยงผ้าขนสัตว์ ผ้าใยสังเคราะห์หนา และตะเข็บที่ครูดผิว
- ซักผ้าด้วยน้ำยาไม่มีน้ำหอม และล้างสองรอบ ผงซักฟอกที่ตกค้างบนผ้าปูที่นอนทำให้คันได้ทั้งคืน
- ไม่ตั้งแอร์เย็นจัดและไม่ให้ลมเป่าตรงตัว ถ้าห้องแห้งมาก ใช้ภาชนะใส่น้ำวางไว้ในห้องช่วยได้
- ตัดเล็บสั้นและเรียบ ลดการเกิดแผลจากการเกาตอนกลางคืน
- ถ้าท่านคันมากตอนกลางคืน ให้ทาครีมอีกรอบก่อนนอน และดูแนวทางเมื่อผู้สูงอายุนอนไม่หลับ ประกอบ
คันแบบไหนที่ไม่ใช่แค่ผิวแห้ง และต้องพบแพทย์
คำตอบสั้น: คันทั้งตัวจนนอนไม่หลับ คันโดยไม่มีผื่น ตาเหลืองหรือตัวเหลือง น้ำหนักลด หรือผื่นลามเร็ว ห้าอย่างนี้ต้องให้แพทย์ตรวจ เพราะอาการคันเป็นสัญญาณของโรคภายในได้ และถ้ามีผื่นเป็นตุ่มน้ำเรียงเป็นแถบข้างเดียวพร้อมปวดแสบ ให้พบแพทย์โดยเร็วเพราะอาจเป็นงูสวัด ซึ่งยิ่งรักษาเร็วยิ่งดี
- คันทั้งตัวต่อเนื่องจนรบกวนการนอน ไม่ควรปล่อยไว้ให้เกินสองสัปดาห์โดยไม่ตรวจ
- คันโดยไม่มีผื่นให้เห็น อาจเกี่ยวกับตับ ไต ไทรอยด์ หรือยาที่กินอยู่
- ตาเหลือง ตัวเหลือง ปัสสาวะเข้ม น้ำหนักลด ต้องตรวจเลือดหาสาเหตุ
- ผื่นเป็นตุ่มน้ำเรียงเป็นแถบข้างเดียวและปวดแสบ ให้พบแพทย์โดยเร็ว
- แผลจากการเกาที่บวม แดงร้อน มีหนอง หรือมีไข้ เป็นสัญญาณติดเชื้อ ต้องพบแพทย์
- แผลที่ไม่หายใน 1 เดือน หรือไฝที่เปลี่ยนรูปและสี ควรให้แพทย์ผิวหนังดู
ที่อ้อมกอดทำยังไงกับเรื่องนี้
คำตอบสั้น: การอาบน้ำและดูแลผิวเป็นงานประจำวันที่มีคนช่วยทุกวัน ผู้ดูแลที่ผ่านการอบรมดูแล 24 ชั่วโมง ภายใต้การกำกับดูแลของทีมพยาบาล อัตราส่วนการดูแล 1:5 พยาบาลวิชาชีพเยี่ยมประเมิน 1 ถึง 2 ครั้งต่อสัปดาห์ และแพทย์เยี่ยมตรวจประจำเดือน
- 1. ช่วยอาบน้ำตามความสามารถของท่าน ท่านที่ทำเองได้ เราช่วยเฉพาะจุดที่เอื้อมไม่ถึงและคอยกันล้ม ท่านที่ต้องช่วยทั้งหมด เราทำโดยรักษาความเป็นส่วนตัว ดูมาตรฐานการดูแล
- 2. สังเกตผิวทุกวันเป็นงานประจำ จังหวะอาบน้ำและเปลี่ยนเสื้อผ้าคือจังหวะที่เห็นรอยแดง ผื่น หรือแผลก่อนที่จะลุกลาม ผิดปกติแล้วแจ้งพยาบาลและแจ้งครอบครัว
- 3. สิ่งที่เราไม่ทำ เราไม่ใช่สถานพยาบาลและไม่จ่ายยา เราไม่เลือกยาทาให้ท่านเอง ถ้าอาการต้องได้รับการตรวจ เราประสานส่งโรงพยาบาลใกล้เคียงและแจ้งครอบครัวทุกกรณี
อยากดูห้องพักและห้องน้ำจริง มาดูได้ที่อ้อมกอด บางบัวทอง และอ้อมกอด พระราม 3 เยี่ยมชมทุกวัน 08:00–18:00 น. หรือนัดเข้าชมสถานที่
คำถามที่ครอบครัวถามบ่อย
ผู้สูงอายุควรอาบน้ำวันละกี่ครั้ง
ไม่มีตัวเลขเดียวที่ใช้ได้กับทุกคน แต่ถ้าผิวแห้งคัน การฟอกสบู่ทั้งตัวทุกวันมักทำให้แย่ลง แนวทางที่ใช้ได้คืออาบน้ำได้ตามปกติแต่ฟอกสบู่เฉพาะจุดที่จำเป็น อาบสั้นลง ใช้น้ำอุ่นพออุ่น และทาครีมทุกครั้งหลังอาบ
ทาครีมตอนไหนได้ผลที่สุด
ภายในราว 3 นาทีหลังซับตัว ตอนผิวยังหมาด เพราะเป็นจังหวะที่ครีมช่วยเก็บความชื้นไว้ได้มากที่สุด ถ้าปล่อยให้ผิวแห้งสนิทก่อนแล้วจึงทา จะได้ผลน้อยกว่า
คันแต่ไม่มีผื่นเลย ต้องไปหาหมอไหม
ควรไป เพราะอาการคันที่ไม่มีผื่นให้เห็นอาจเกี่ยวกับตับ ไต ไทรอยด์ หรือยาที่กินอยู่ โดยเฉพาะถ้าคันทั้งตัว คันจนนอนไม่หลับ หรือมีตาเหลืองและน้ำหนักลดร่วมด้วย
ใช้ยาทาสเตียรอยด์ที่เหลือจากครั้งก่อนได้ไหม
ไม่ควร เพราะผิวผู้สูงอายุบางลงตามวัย ยาที่แรงเกินไปทำให้ผิวบางลงอีกและเกิดรอยแตก ควรให้แพทย์หรือเภสัชกรเป็นผู้เลือกชนิดและกำหนดระยะเวลาใช้
ที่อ้อมกอดมีคนช่วยอาบน้ำและทาครีมให้ไหม
มี การอาบน้ำและดูแลผิวเป็นงานประจำวันของผู้ดูแลที่ผ่านการอบรม ภายใต้การกำกับดูแลของทีมพยาบาล และเป็นจังหวะที่ทีมสังเกตผิวของท่านทุกวัน ผิดปกติแล้วแจ้งพยาบาลและแจ้งครอบครัว
แหล่งอ้างอิง
เขียนโดย พว.กรกมล ซ้ายขวา
พยาบาลวิชาชีพ | ผู้จัดการฝ่ายการพยาบาล อ้อมกอด เนอสซิ่งโฮม
เลขที่ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพการพยาบาล พว.5511238017
กำกับดูแลมาตรฐานการดูแลทั้งหมดของ อ้อมกอด Nursing Home ดูแลผู้สูงอายุระยะยาวที่บางบัวทอง นนทบุรี และอ้อมกอด พระราม 3 ยานนาวา กรุงเทพฯ
เผยแพร่ 16 พฤศจิกายน 2569 — บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะราย บทความนี้เป็นแนวทางทั่วไป ไม่ใช่การแนะนำยาหรือผลิตภัณฑ์เฉพาะราย ถ้าคันทั้งตัวจนนอนไม่หลับ คันโดยไม่มีผื่น ตาเหลือง น้ำหนักลด หรือผื่นลามเร็ว ควรพบแพทย์
แอด LINE อ้อมกอด — เลือกสาขาที่สะดวก
สอบถามห้องพัก ราคา และนัดชมสถานที่ ตอบทุกวัน 08:00–18:00 น.

บางบัวทอง

พระราม 3
สแกนด้วยแอป LINE เพื่อเพิ่มเพื่อน
เปิด LINE บางบัวทองเปิด LINE พระราม 3
▶︎▶︎ แตะดูคลิป 67 วินาที