ผู้สูงอายุไม่ยอมใส่แพมเพิส ทำยังไงโดยไม่บังคับ และเมื่อไหร่ที่ครอบครัวควรมีคนช่วยดูแล

สรุปสั้น: ผู้สูงอายุไม่ยอมใส่แพมเพิสส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดจากความดื้อ แต่เกิดจากความอาย รู้สึกเสียศักดิ์ศรี ใส่แล้วอึดอัดหรือขนาดไม่พอดี หรือความจำไม่ดีจนไม่เข้าใจว่าใส่ไปทำไม ทางที่ได้ผลกว่าการบังคับคือ ให้แพทย์ตรวจหาสาเหตุที่แก้ได้ก่อน · ชวนเข้าห้องน้ำตามเวลา · เลือกแบบที่ใกล้กางเกงในปกติ · เรียกด้วยคำที่ไม่ทำให้อาย ถ้าปัสสาวะเล็ดเกิดขึ้นใหม่ฉับพลัน แสบขัด มีไข้ หรือสับสน ให้พบแพทย์โดยเร็ว

เขียนโดย พว.กรกมล ซ้ายขวา · ผู้จัดการฝ่ายการพยาบาล · เผยแพร่ 18 ตุลาคม 2569 · อ่าน 6 นาที

ผู้ดูแลอ้อมกอดนั่งระดับสายตาข้างคุณยายในห้องพัก คุยกันเบา ๆ เป็นส่วนตัว คุณยายรับฟังและยิ้มอย่างสบายใจ

ลูกหลานหลายบ้านซื้อผ้าอ้อมผู้ใหญ่มาให้คุณแม่ แต่ท่านโกรธ ไม่ยอมใส่ บางท่านแอบถอดทิ้งกลางดึก หรือใส่แล้วกลั้นไว้ไม่ยอมปัสสาวะ

บทความนี้เรียงให้เป็นลำดับ ทำไมท่านไม่ยอม · คุยยังไงไม่ให้เสียศักดิ์ศรี · ทางเลือกก่อนผ้าอ้อม · ถอดทิ้งกลางคืนทำยังไง · สัญญาณที่ต้องพบแพทย์ · เมื่อไหร่ควรมีคนช่วยดูแล

ผู้สูงอายุไม่ยอมใส่แพมเพิส เพราะอะไร

คำตอบสั้น: เหตุผลที่พบบ่อยคือ ท่านรู้สึกว่าผ้าอ้อมเป็นของเด็กหรือของคนป่วยหนัก จึงอายและรู้สึกเสียศักดิ์ศรี บางท่านยังไม่ยอมรับว่าตัวเองกลั้นไม่อยู่ บางท่านใส่แล้วร้อน คัน หรือขนาดไม่พอดี ส่วนผู้ที่ความจำไม่ดีอาจไม่เข้าใจว่าสิ่งที่สวมอยู่คืออะไร จึงไม่ควรสรุปว่าท่านดื้อทันที

  • ศักดิ์ศรีและความอาย ท่านเป็นผู้ใหญ่ที่ดูแลครอบครัวมาทั้งชีวิต การถูกบอกให้ใส่ผ้าอ้อมจึงกระทบใจมาก บางท่านอายจนไม่อยากออกไปพบใคร
  • ไม่รู้ตัวหรือยังไม่ยอมรับ หลายท่านคิดว่าแค่ซึมนิดหน่อย ไม่ถึงขั้นต้องใส่
  • ใส่แล้วไม่สบายตัว หนา อับ คัน ขอบรัด หรือใหญ่จนเลื่อนหลุด ถ้าผิวแดงหรือแสบอยู่แล้วยิ่งไม่อยากใส่ ดูวิธีดูแลผิวที่ผื่นผ้าอ้อมผู้ใหญ่ในผู้สูงอายุ
  • ความจำไม่ดีหรือสมองเสื่อม Alzheimer’s Society ระบุว่าอาจปฏิเสธเพราะอาย หรือไม่เข้าใจว่ามีคนกำลังช่วย บางท่านซ่อนเสื้อผ้าที่เปียกแล้วลืมว่าซ่อนไว้ไหน

คุยยังไงให้ผู้สูงอายุยอมใส่ผ้าอ้อม โดยไม่เสียศักดิ์ศรี

คำตอบสั้น: คุยตอนสงบ สองต่อสอง ไม่พูดต่อหน้าคนอื่น เลี่ยงคำว่า “แพมเพิส” หรือ “ผ้าอ้อม” ถ้าท่านไม่ชอบ ใช้คำอย่าง “กางเกงซึมซับ” พูดถึงประโยชน์ที่ท่านอยากได้ เช่น ออกไปทำบุญได้สบายใจ ให้ท่านเลือกเองบ้าง และเมื่อเลอะไม่ดุ ไม่ทำให้รู้สึกผิด

  • เริ่มจากสิ่งที่ท่านกังวล เช่น “แม่กลัวหาห้องน้ำไม่ทันตอนไปงานบวชหลาน ลองแบบนี้ไหม ใส่ข้างในไม่มีใครรู้”
  • ให้ท่านมีสิทธิ์เลือก ลองสองแบบแล้วให้ท่านบอกว่าแบบไหนสบายกว่า หรือเริ่มใส่เฉพาะตอนออกนอกบ้านหรือตอนนอนก่อน
  • เลอะแล้วพูดเรียบ ๆ Alzheimer’s Association แนะนำให้ทำเป็นเรื่องปกติ ไม่ดุ ไม่ทำให้ท่านรู้สึกผิด และให้ความเป็นส่วนตัวมากที่สุด
  • ท่านปฏิเสธวันนี้ ไม่ยื้อจับหรือหลอกใส่ พักก่อนแล้วชวนใหม่ตอนท่านอารมณ์ดี ระหว่างนั้นชวนเข้าห้องน้ำตามเวลาแทน

ดูแลเองทุกคืนจนเริ่มไม่ไหว คุยกับเราก่อนได้

อ้อมกอด บางบัวทอง เยี่ยมชมได้ทุกวัน 08:00–18:00 น. ไม่ต้องนัด · อ้อมกอด พระราม 3 สอบถามรายละเอียดทาง LINE

ผู้สูงอายุปัสสาวะเล็ด มีทางเลือกอะไรก่อนใช้ผ้าอ้อม

คำตอบสั้น: เริ่มที่ให้แพทย์ตรวจหาสาเหตุที่แก้ได้ เช่น ติดเชื้อ ท้องผูก หรือผลข้างเคียงของยา จากนั้นชวนเข้าห้องน้ำตามเวลา เลือกเสื้อผ้าถอดง่าย จัดทางไปห้องน้ำให้สะดวก ถ้ายังเล็ด ใช้แผ่นซึมซับหรือกางเกงซึมซับแบบสวม ซึ่งช่วยรองรับ แต่ไม่ได้แก้สาเหตุ

  • ชวนเข้าห้องน้ำตามเวลา Alzheimer’s Association ยกตัวอย่างราวทุก 2 ชั่วโมง Alzheimer’s Society แนะนำให้ถามทุก 2–4 ชั่วโมง เป็นตัวอย่าง ปรับตามจังหวะของท่าน เช่น หลังตื่นนอน หลังอาหาร ก่อนนอน ไม่จำเป็นต้องปลุกทุก 2 ชั่วโมงตลอดคืน
  • ไม่งดน้ำเพื่อแก้เล็ด ดื่มให้พอระหว่างวัน การดื่มน้อยทำให้ขาดน้ำและเสี่ยงติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ ก่อนนอนลดลงได้บ้างและเลี่ยงเครื่องดื่มมีคาเฟอีน ถ้าแพทย์สั่งจำกัดน้ำเพราะโรคหัวใจหรือโรคไต ให้ทำตามแพทย์
  • เสื้อผ้าถอดง่าย กางเกงเอวยางถอดได้เร็วกว่ากางเกงซิปหรือกระดุม
  • ทางไปห้องน้ำ เปิดไฟทางเดินกลางคืน ติดรูปห้องน้ำที่ประตู ถ้าห้องน้ำไกล วางเก้าอี้ขับถ่ายที่ตั้งมั่นคงหรือกระบอกปัสสาวะไว้ข้างเตียง
  • เลือกให้พอดี เล็ดน้อยใช้แผ่นซึมซับติดกางเกงใน เล็ดมากขึ้นใช้กางเกงซึมซับแบบสวม ใส่เฉพาะกลางคืนก่อนก็ได้ ขนาดและความซึมซับต้องพอกับปริมาณ ไม่รัด ไม่เสียดสี ไม่รั่ว
การชวนเข้าห้องน้ำตามเวลาช่วยได้แค่ไหน งานทบทวนของ Cochrane (ตีพิมพ์ครั้งแรกปี 2000) รวม 9 งานวิจัย ผู้สูงอายุ 674 คน พบว่าการเตือนและชวนเข้าห้องน้ำตามเวลามีแนวโน้มลดการเล็ดราดในระยะสั้น แต่ยังสรุปผลระยะยาวไม่ได้ และต้องใช้แรงคนดูแลชวนสม่ำเสมอทุกวัน
ผู้ดูแลชายของอ้อมกอดเดินประคองคุณตาในชุดนอนไปตามทางเดินที่เปิดไฟสลัวตอนค่ำ เพื่อพาเข้าห้องน้ำก่อนนอน

ผู้ดูแลชายของอ้อมกอดเดินประคองคุณตาในชุดนอนไปตามทางเดินที่เปิดไฟสลัวตอนค่ำ เพื่อพาเข้าห้องน้ำก่อนนอน

ผู้สูงอายุถอดแพมเพิส หรือไม่ยอมฉี่ใส่แพมเพิส ทำยังไง

คำตอบสั้น: การถอดทิ้งมักมีเหตุ เช่น เปียกแล้วคัน ร้อน ขอบรัด หรืออยากเข้าห้องน้ำแต่บอกไม่ได้ ลองเปลี่ยนให้ตรงเวลา เลือกขนาดใหม่ และชวนเข้าห้องน้ำก่อนนอน ส่วนท่านที่ใส่แล้วกลั้นไม่ยอมปัสสาวะ ไม่ต้องบังคับ ให้พาเข้าห้องน้ำหรือใช้เก้าอี้ขับถ่ายแทน

  • ดึงเสื้อผ้า เดินไปมา กระสับกระส่าย Alzheimer’s Society ระบุว่าเป็นสัญญาณที่อาจอยากเข้าห้องน้ำ ลองชวนเข้าห้องน้ำก่อน
  • ไม่ยอมฉี่ใส่แพมเพิส ท่านถูกสอนมาทั้งชีวิตว่าห้ามปัสสาวะรดตัว การกลั้นจึงเป็นเรื่องเข้าใจได้ อย่าพูดว่า “ฉี่ใส่ไปเลย” ให้พาไปห้องน้ำตามเวลา แต่ถ้าพยายามแล้วปัสสาวะไม่ออก ปวดหรือท้องน้อยโป่ง กระสับกระส่าย หรือซึมลง ให้พบแพทย์ทันที
  • กลางคืน ใส่เฉพาะตอนนอน เปิดไฟทางเดิน วางเก้าอี้ขับถ่ายข้างเตียง ตรวจและเปลี่ยนเมื่อเปียกหรือเปื้อน ถ้าสับสนหรือหงุดหงิดช่วงค่ำเป็นประจำ อ่านผู้สูงอายุสับสนตอนเย็น
ถ้าเพิ่งเริ่มถอดหรือฉีกผ้าอ้อมพร้อมกับสับสน คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาลระบุว่าการฉีกผ้าอ้อมเป็นพฤติกรรมหนึ่งของภาวะสับสนเฉียบพลัน ซึ่งเกิดจากการติดเชื้อ ยา หรือการเจ็บป่วยอื่นได้ ถ้าเปลี่ยนไปในไม่กี่ชั่วโมงหรือไม่กี่วัน ให้พบแพทย์ อ่านเพิ่มที่ภาวะสับสนเฉียบพลันในผู้สูงอายุ

สัญญาณที่ต้องพาผู้สูงอายุไปพบแพทย์

คำตอบสั้น: พบแพทย์โดยเร็วเมื่อปัสสาวะเล็ดเกิดขึ้นใหม่ฉับพลันหรือมากกว่าปกติ แสบขัด มีไข้ หนาวสั่น หรือสับสนขึ้นมาใหม่ อาจเป็นการติดเชื้อหรือเจ็บป่วยอื่นที่แพทย์ต้องประเมิน ถ้าปลุกไม่ตื่น หายใจลำบาก หรือพูดไม่ชัด ปากเบี้ยว แขนขาอ่อนแรงฉับพลัน โทร 1669

  • NHS ระบุ ว่าในผู้สูงอายุที่เปราะบางหรือมีภาวะสมองเสื่อม การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะอาจแสดงเป็นพฤติกรรมเปลี่ยน สับสน เล็ดมากกว่าปกติ หรือหนาวสั่นที่เพิ่งเกิด แต่อาการเหล่านี้มีสาเหตุอื่นได้ ห้ามซื้อยาให้ท่านกินเอง
  • ศิริราชระบุ ว่าผู้สูงอายุติดเชื้ออาจไม่มีไข้ แต่เบื่ออาหาร ไม่ยอมลุกเดิน หรือสับสนขึ้นมาใหม่

ถ้าอาการคงที่ จด 3–4 วันว่าเข้าห้องน้ำกี่โมง เล็ดตอนไหน ดื่มน้ำเท่าไหร่ ใช้ยาอะไร ช่วยแพทย์หาสาเหตุ ถ้าเฉียบพลันไม่ต้องรอจด และห้ามหยุดยาเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์

ที่อ้อมกอดทำยังไงกับเรื่องนี้

คำตอบสั้น: ถ้าคนในบ้านต้องตื่นเปลี่ยนผ้าอ้อมหรือพาเข้าห้องน้ำหลายรอบทุกคืนจนไม่ได้นอน ผิวท่านเริ่มมีปัญหา หรือคนดูแลหลักเริ่มป่วยเอง นั่นคือสัญญาณที่ควรมีคนช่วย อ้อมกอดดูแล 24 ชั่วโมงโดยผู้ดูแลที่ผ่านการอบรม ภายใต้การกำกับดูแลของทีมพยาบาล และประเมินก่อนรับทุกเคส

สิ่งที่อ้อมกอดมี อัตราส่วนการดูแล 1:5 · กลางคืนผู้ดูแลอยู่เวรตื่นตลอดคืนทุกคืน ตรวจตราทุก 2 ชั่วโมง พร้อมสายปรึกษาพยาบาล 24 ชั่วโมง · พยาบาลวิชาชีพเข้าเยี่ยมประเมิน 1–2 ครั้งต่อสัปดาห์ · เมื่อมีอาการที่ต้องพบแพทย์ ศูนย์ประสานส่งโรงพยาบาลใกล้เคียงและแจ้งครอบครัวทุกกรณี ขอบเขตงานอ่านที่มาตรฐานการดูแลของอ้อมกอด และเรื่องกลางคืนที่ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ กลางคืนมีคนดูแลไหม

สิ่งที่ศูนย์ทำแทนแพทย์ไม่ได้ การหาสาเหตุของปัสสาวะเล็ดที่เพิ่งเกิดเป็นหน้าที่ของแพทย์ ควรพาท่านไปตรวจก่อนตัดสินใจเรื่องที่พัก

เรื่องที่ควรเล่าและถามตอนนัดประเมิน ท่านเข้าห้องน้ำเองได้แค่ไหน ใช้ผ้าอ้อมช่วงไหน คำที่ท่านยอมรับ · ถามว่าศูนย์ชวนเข้าห้องน้ำและดูแลผิวยังไง ครอบครัวต้องเตรียมผ้าอ้อมเองไหม ถ้าอยากลองก่อน ดูการทดลองอยู่และค่าใช้จ่ายที่หน้าราคา

คำถามที่ครอบครัวถามบ่อย

ผู้สูงอายุไม่ยอมใส่แพมเพิส ควรบังคับไหม

ไม่ควรบังคับ เพราะมักทำให้ท่านอายและต่อต้านมากขึ้น หาเหตุก่อน เช่น อาย ไม่สบายตัว หรือขนาดไม่พอดี คุยตอนสงบ ให้ท่านเลือกแบบเอง และชวนเข้าห้องน้ำตามเวลาร่วมด้วย

เรียกแพมเพิสว่าอะไรดี ผู้สูงอายุจะได้ไม่อาย

ใช้คำที่ฟังเหมือนชุดชั้นในปกติ เช่น กางเกงซึมซับ หรือกางเกงในแบบซึมซับ เลี่ยงคำว่าผ้าอ้อมหรือแพมเพิสถ้าท่านไม่ชอบ และไม่พูดเรื่องนี้ต่อหน้าคนอื่น

ผู้สูงอายุถอดแพมเพิสทิ้งตอนกลางคืน ทำยังไงดี

ดูว่าเปียก คัน ร้อน หรือขอบรัดไหม ลองเปลี่ยนขนาด ชวนเข้าห้องน้ำก่อนนอน เปิดไฟทางเดินและวางเก้าอี้ขับถ่ายข้างเตียง ถ้าเพิ่งเริ่มถอดพร้อมกับสับสน ให้พบแพทย์

ผู้สูงอายุไม่ยอมฉี่ใส่แพมเพิส กลั้นไว้ อันตรายไหม

เข้าใจได้เพราะท่านถูกสอนมาทั้งชีวิตว่าห้ามปัสสาวะรดตัว ไม่ต้องบังคับ ให้พาเข้าห้องน้ำหรือใช้เก้าอี้ขับถ่ายตามเวลาแทน ถ้าพยายามแล้วปัสสาวะไม่ออก ปวดหรือท้องน้อยโป่ง ให้พบแพทย์ทันที

อ้อมกอดดูแลผู้สูงอายุที่ต้องใช้ผ้าอ้อมกลางคืนได้ไหม

อ้อมกอดประเมินก่อนรับทุกเคส ดูแล 24 ชั่วโมงโดยผู้ดูแลที่ผ่านการอบรม ภายใต้การกำกับดูแลของทีมพยาบาล กลางคืนผู้ดูแลอยู่เวรตื่นตลอดคืนทุกคืน ตรวจตราทุก 2 ชั่วโมง พร้อมสายปรึกษาพยาบาล 24 ชั่วโมง

แหล่งอ้างอิง

  1. Alzheimer’s Association: Incontinence · เข้าถึง 17 ต.ค. 2569
  2. Alzheimer’s Society: Reducing and managing accidents · เข้าถึง 17 ต.ค. 2569
  3. Alzheimer’s Society: Toilet problems, continence and dementia · เข้าถึง 17 ต.ค. 2569
  4. Cochrane: Prompted voiding for urinary incontinence in adults · 2000
  5. NHS: Urinary tract infections (UTIs) · ทบทวน 11 ก.ค. 2025
  6. คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล: กลุ่มอาการสูงอายุ อาการสับสนเฉียบพลัน · 12 พ.ค. 2566
พว.กรกมล ซ้ายขวา พยาบาลวิชาชีพ ผู้จัดการฝ่ายการพยาบาล อ้อมกอด เนอสซิ่งโฮม บางบัวทอง

เขียนโดย พว.กรกมล ซ้ายขวา

พยาบาลวิชาชีพ | ผู้จัดการฝ่ายการพยาบาล อ้อมกอด เนอสซิ่งโฮม

เลขที่ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพการพยาบาล พว.5511238017

กำกับดูแลมาตรฐานการดูแลทั้งหมดของ อ้อมกอด Nursing Home ดูแลผู้สูงอายุระยะยาวในนนทบุรีและกรุงเทพฯ

เผยแพร่ 18 ตุลาคม 2569 — บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปสำหรับครอบครัว ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะราย ถ้าผู้สูงอายุมีปัญหาการขับถ่ายที่เปลี่ยนไปหรือมีอาการน่ากังวล ให้ปรึกษาแพทย์

แอด LINE อ้อมกอด — เลือกสาขาที่สะดวก

สอบถามห้องพัก ราคา และนัดชมสถานที่ ตอบทุกวัน 08:00–18:00 น.

QR Code เพิ่มเพื่อน LINE อ้อมกอด บางบัวทอง

บางบัวทอง

QR Code เพิ่มเพื่อน LINE อ้อมกอด พระราม 3

พระราม 3

สแกนด้วยแอป LINE เพื่อเพิ่มเพื่อน

เปิด LINE บางบัวทองเปิด LINE พระราม 3
โทร 090-889-8444 LINE
บางบัวทอง
LINE
พระราม 3
 
กลับไปหน้ารวมบทความ