ศูนย์ดูแลผู้ป่วยให้อาหารทางสายยาง เลือกยังไง ต้องถามอะไรบ้าง นอกจากคำว่ารับดูแล

สรุปสั้น: ศูนย์ดูแลผู้ป่วยให้อาหารทางสายยางที่ไว้ใจได้ ต้องตอบได้มากกว่าคำว่า "รับดูแล" ให้ถาม ใครให้อาหารแต่ละมื้อและพยาบาลกำกับอย่างไร · จัดท่าศีรษะสูงก่อนและหลังให้อาหารไหม · อาหารสูตรใครกำหนด คิดเงินอย่างไร · ใครเปลี่ยนสาย · ถ้าสายเลื่อน สำลัก หรือมีไข้ ศูนย์ทำอะไร

เขียนโดย พว.กรกมล ซ้ายขวา · ผู้จัดการฝ่ายการพยาบาล · เผยแพร่ 14 ตุลาคม 2569 · อ่าน 6 นาที

ผู้ดูแลอ้อมกอดจัดหมอนหนุนหลังให้คุณยายนั่งพิงตัวตรงบนเก้าอี้ปรับเอนในห้องนั่งเล่นที่สว่าง ทั้งสองยิ้มคุยกัน

เมื่อคุณพ่อคุณแม่ต้องได้อาหารทางสายยาง ครอบครัวมักได้ยินจากศูนย์ดูแลว่า "รับดูแลได้ค่ะ" แต่คำนี้ยังไม่บอกว่าใครจะให้อาหาร หรือถ้าสายหลุดตอนตีสองจะเกิดอะไรขึ้น

บทความนี้เรียงให้เป็นลำดับ คำถามก่อนเลือกศูนย์ · สายทางจมูกกับทางหน้าท้อง · ใครให้อาหาร · สัญญาณอันตราย · และค่าใช้จ่ายที่แยกจากค่าห้อง

ศูนย์ดูแลผู้ป่วยให้อาหารทางสายยาง ต้องถามอะไรก่อนเลือก

คำตอบสั้น: ถามให้ได้คำตอบเป็นชื่อคนและขั้นตอน ไม่ใช่แค่คำว่าได้ เริ่มจากใครให้อาหารแต่ละมื้อ พยาบาลวิชาชีพกำกับอย่างไร อาหารสูตรและยาใครกำหนด ใครเปลี่ยนสาย และเกิดเหตุฉุกเฉินแล้วส่งโรงพยาบาลไหน แจ้งครอบครัวอย่างไร

คำถาม คำตอบที่ควรได้ยิน
ใครให้อาหารแต่ละมื้อ ผู้ดูแลที่ได้รับการสอนและฝึกทำจริง มีชื่อในตารางเวรทุกมื้อ รวมมื้อดึก
พยาบาลกำกับอย่างไร บอกได้ว่าพยาบาลวิชาชีพเข้ามาประเมินบ่อยแค่ไหน และปรึกษานอกเวลาได้ทางไหน
อาหารสูตรและยา ใช้สูตรที่แพทย์หรือนักกำหนดอาหารกำหนด ยาแต่ละตัวที่ต้องบดผ่านการตรวจจากผู้ประกอบวิชาชีพ

กฎกระทรวงมาตรฐานกิจการการดูแลผู้สูงอายุ พ.ศ. 2563 ข้อ 6 กำหนดให้ศูนย์ต้องประเมินเมื่อแรกรับและประเมินซ้ำทุกสามเดือน บันทึกการเปลี่ยนแปลงทางสุขภาพ และมีระบบส่งต่อเมื่อเจ็บป่วยฉุกเฉิน อยู่แล้ว ใช้คู่กับเช็กลิสต์ 20 ข้อตอนไปดูศูนย์ได้เลย

สายยางทางจมูก กับ ทางหน้าท้อง ต่างกันยังไง

คำตอบสั้น: สายทางจมูก (NG) ใส่ผ่านรูจมูกลงกระเพาะ มักใช้ช่วงสั้น สายทางหน้าท้อง (PEG) ใส่ผ่านผนังหน้าท้องด้วยการส่องกล้อง มักใช้เมื่อต้องให้อาหารทางสายนาน แนวทางสมาคมส่องกล้องทางเดินอาหารยุโรป (ESGE) ปี 2564 แนะนำสายทางจมูกเมื่อคาดว่าใช้ไม่เกิน 4 สัปดาห์ และให้พิจารณาทางหน้าท้องเมื่อน่าจะเกิน 4 สัปดาห์ ตามบริบทของผู้ป่วยแต่ละราย การเลือกเป็นของแพทย์

สิ่งที่ศูนย์ต้องเฝ้าจึงต่างกัน สายทางจมูก ต้องระวังสายเลื่อน ผิวที่จมูก และท่านเผลอดึงสาย ถ้าหลุดต้องหยุดให้อาหารแล้วแจ้งพยาบาล สายทางหน้าท้อง ต้องดูแลผิวรอบรู และถ้าสายหลุดต้องไปโรงพยาบาลโดยเร็ว เพราะเอกสารของ NHS อังกฤษระบุว่ารูอาจปิดได้ภายในไม่กี่ชั่วโมง

ถ้ายังลังเลว่าจะใส่สายระยะยาวไหม ในผู้มีภาวะสมองเสื่อมระยะรุนแรง ทบทวนวรรณกรรม Cochrane ปี 2564 ไม่พบหลักฐานว่าการให้อาหารทางสายช่วยให้มีชีวิตยืนยาวขึ้น ควรคุยกับแพทย์ถึงเป้าหมายการดูแลของท่านก่อนตัดสินใจ

คุณพ่อคุณแม่ใช้สายให้อาหาร และกำลังหาที่ดูแลระยะยาว

อ้อมกอดประเมินก่อนรับทุกเคส และแจ้งราคาแน่นอนก่อนเข้าพัก โทรเล่าอาการให้เราฟังก่อนได้ ไม่มีค่าใช้จ่ายในการปรึกษา

คุณตานั่งรถเข็นร่วมโต๊ะอาหารกลางวันกับเพื่อนในศูนย์ดูแล ผู้ดูแลอ้อมกอดนั่งข้าง ๆ ชวนคุยกันอย่างอบอุ่น

คุณตานั่งรถเข็นร่วมโต๊ะอาหารกลางวันกับเพื่อนในศูนย์ดูแล ผู้ดูแลอ้อมกอดนั่งข้าง ๆ ชวนคุยกันอย่างอบอุ่น

ใครเป็นคนให้อาหารทางสายยางในศูนย์ดูแล และพยาบาลกำกับยังไง

คำตอบสั้น: มื้อประจำวันมักเป็นหน้าที่ของผู้ดูแลที่ได้รับการสอน ส่วนการสอดใส่สายลงกระเพาะอาหารอยู่ในขอบเขตหัตถการของพยาบาลวิชาชีพตามข้อบังคับสภาการพยาบาล พ.ศ. 2564 ข้อ 9.11 จึงควรถามว่าใครสอนผู้ดูแล และใครตัดสินใจเมื่อท่านมีอาการผิดปกติ

มื้ออาหารยังเป็นเวลาพูดคุย ใส่สายไม่ได้แปลว่าต้องอยู่คนเดียวบนเตียงตอนคนอื่นกินข้าว ถามว่าท่านได้นั่งร่วมวงไหม ได้ดูแลช่องปากทุกวันไหม และถ้ามีแผนให้ลองกินทางปาก ใครประเมินเรื่องการกลืนและการสำลัก

สายเลื่อน สำลัก มีไข้ ท้องอืด ศูนย์ดูแลต้องทำอะไร

คำตอบสั้น: ศูนย์ที่พร้อมต้องตอบได้ว่าอาการไหนหยุดให้อาหารทันที อาการไหนปรึกษาพยาบาล อาการไหนส่งโรงพยาบาล พร้อมชื่อโรงพยาบาลที่ส่งต่อและวิธีแจ้งครอบครัว ตามที่กฎกระทรวงกำหนดให้มีระบบส่งต่อเมื่อเจ็บป่วยฉุกเฉิน

อาการ สิ่งที่ควรเกิดขึ้นทันที
ไอหรือสำลักระหว่างให้อาหาร หยุดให้อาหาร ถ้ายังไอมากหรืออาเจียน หยุดมื้อนั้นและตะแคงหน้าไปด้านใดด้านหนึ่ง ถ้าหายใจลำบาก ตัวเขียว หรือซึม โทร 1669
สายเลื่อนหรือไม่แน่ใจตำแหน่ง งดอาหาร น้ำ และยาทางสาย จนพยาบาลหรือแพทย์ยืนยันตำแหน่ง
สิ่งที่ดูดกลับจากสายสีแดงสดหรือน้ำตาลคล้ำ พบแพทย์ทันที
มีไข้ ท้องอืด อาเจียนซ้ำ ถามศูนย์ว่าเกณฑ์ไหนปรึกษาพยาบาล เกณฑ์ไหนส่งโรงพยาบาลทันที

ถ้าถ่ายเหลวบ่อยหลังเริ่มอาหารทางสาย อ่านที่ผู้ป่วยติดเตียงถ่ายเหลว ดูแลยังไง ส่วนรอบเปลี่ยนสายขึ้นกับชนิดสายและคำสั่งแพทย์ ถามว่ามีบันทึกวันใส่สาย ใครจดวันครบกำหนด และเปลี่ยนที่ไหน

ค่าใช้จ่ายผู้ป่วยสายยาง ในศูนย์ดูแล มีอะไรที่แยกจากค่าห้อง

คำตอบสั้น: รายการที่มักแยกจากค่าห้องคืออาหารสูตร · สายและอุปกรณ์สิ้นเปลือง · ค่าเปลี่ยนสาย · ค่าผู้ดูแลที่ไปด้วยเมื่อไปโรงพยาบาล · และค่าดูแลตามระดับการพึ่งพา กฎกระทรวงกำหนดให้ศูนย์แสดงอัตราค่าบริการในที่เปิดเผยและแจ้งค่าใช้จ่ายให้ผู้รับบริการทราบ

ถามว่าอาหารสูตรใครซื้อ คิดรวมหรือตามจริง แล้วขอสรุปทุกรายการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเข้าพัก อ่านเงื่อนไขที่สัญญาศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ ก่อนเซ็นเช็กอะไรบ้าง ราคาห้องของอ้อมกอดดูที่หน้าราคา

ที่อ้อมกอดทำยังไงกับเรื่องนี้

คำตอบสั้น: อ้อมกอดประเมินก่อนรับทุกเคส ผู้สูงอายุที่ใช้สายให้อาหารหรือมีภาวะซับซ้อน เราจะแจ้งราคาแน่นอนก่อนเข้าพัก ดูแล 24 ชั่วโมงโดยผู้ดูแลที่ผ่านการอบรม ภายใต้การกำกับดูแลของทีมพยาบาล โดยพยาบาลวิชาชีพเข้าเยี่ยมประเมินเป็นรอบ การวินิจฉัยและรักษาเป็นหน้าที่ของแพทย์และโรงพยาบาล

  • อัตราส่วนการดูแล 1:5 · พยาบาลวิชาชีพเยี่ยมประเมิน 1–2 ครั้งต่อสัปดาห์ และโทรปรึกษาพยาบาลได้ 24 ชั่วโมง · แพทย์เยี่ยมตรวจประจำเดือน
  • กลางคืนผู้ดูแลอยู่เวรตื่นตลอดคืนทุกคืน ตรวจตราทุก 2 ชั่วโมง
  • อาการเปลี่ยน ประสานส่งโรงพยาบาลใกล้เคียงและแจ้งครอบครัวทุกกรณี ผู้ดูแลไปด้วยได้ มีค่าบริการ สอบถามก่อน
  • ตอบหลังประเมินเท่านั้น ชนิดสาย การเปลี่ยนสาย อาหารสูตร และค่าใช้จ่ายส่วนเพิ่ม เพราะขึ้นกับอาการจริงและแผนของแพทย์

อ้อมกอด บางบัวทอง เยี่ยมชมได้ทุกวัน 08:00–18:00 น. ไม่ต้องนัด · อ้อมกอด พระราม 3 เปิดให้บริการแล้ว

คำถามที่ครอบครัวถามบ่อย

ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุทุกแห่งรับผู้ป่วยให้อาหารทางสายยางไหม

ไม่ทุกแห่ง ศูนย์ที่รับควรประเมินอาการก่อน และบอกได้ชัดว่าใครให้อาหาร ใครเปลี่ยนสาย และถ้ามีอาการผิดปกติจะส่งโรงพยาบาลไหน

สายยางทางจมูกกับทางหน้าท้อง ต่างกันยังไง

สายทางจมูกใส่ผ่านรูจมูกลงกระเพาะ มักใช้ช่วงสั้น สายทางหน้าท้องใส่ผ่านผนังหน้าท้องด้วยการส่องกล้อง มักใช้เมื่อต้องให้อาหารทางสายนาน แนวทาง ESGE ปี 2564 ใช้ 4 สัปดาห์เป็นเกณฑ์ประกอบการพิจารณา ไม่ใช่กฎตายตัว การเลือกเป็นของแพทย์

ผู้ดูแลในศูนย์ใส่สายให้อาหารทางจมูกเองได้ไหม

ข้อบังคับสภาการพยาบาล พ.ศ. 2564 ข้อ 9.11 ระบุการสอดใส่สายยางลงกระเพาะอาหารไว้ในขอบเขตหัตถการของผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาล ควรถามศูนย์ให้ชัดว่าเมื่อสายหลุดหรือถึงกำหนดเปลี่ยน ใครเป็นผู้ใส่ใหม่ และทำตามแผนการรักษาของแพทย์คนไหน

หลังให้อาหารทางสายยาง ต้องนั่งหรือนอนหัวสูงนานแค่ไหน

คู่มือของคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาลแนะนำให้นอนศีรษะสูงหรือนั่งต่ออย่างน้อย 30 นาทีหลังให้อาหาร เพื่อลดการไหลย้อนที่อาจทำให้สำลัก ถ้าแพทย์สั่งต่างออกไปให้ยึดตามแพทย์

สายให้อาหารทางหน้าท้องหลุด ต้องทำยังไง

หยุดใช้สาย จดเวลาที่หลุด ปิดรูด้วยผ้าก๊อซสะอาด แล้วไปโรงพยาบาลโดยเร็ว เพราะรูอาจปิดได้ภายในไม่กี่ชั่วโมง ถ้าไม่มีแผนเฉพาะชนิดสายจากทีมที่ใส่ ห้ามใส่กลับเอง

แหล่งอ้างอิง

พว.กรกมล ซ้ายขวา พยาบาลวิชาชีพ ผู้จัดการฝ่ายการพยาบาล อ้อมกอด เนอสซิ่งโฮม บางบัวทอง

เขียนโดย พว.กรกมล ซ้ายขวา

พยาบาลวิชาชีพ | ผู้จัดการฝ่ายการพยาบาล อ้อมกอด เนอสซิ่งโฮม

เลขที่ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพการพยาบาล พว.5511238017

กำกับดูแลมาตรฐานการดูแลทั้งหมดของ อ้อมกอด Nursing Home ดูแลผู้สูงอายุระยะยาวในนนทบุรีและกรุงเทพฯ

เผยแพร่ 14 ตุลาคม 2569 — บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปสำหรับครอบครัวที่กำลังเลือกที่ดูแล ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะราย การให้อาหาร การให้ยา และการเปลี่ยนสาย ต้องเป็นไปตามที่แพทย์ผู้ดูแลกำหนด

แอด LINE อ้อมกอด — เลือกสาขาที่สะดวก

สอบถามห้องพัก ราคา และนัดชมสถานที่ ตอบทุกวัน 08:00–18:00 น.

QR Code เพิ่มเพื่อน LINE อ้อมกอด บางบัวทอง

บางบัวทอง

QR Code เพิ่มเพื่อน LINE อ้อมกอด พระราม 3

พระราม 3

สแกนด้วยแอป LINE เพื่อเพิ่มเพื่อน

เปิด LINE บางบัวทองเปิด LINE พระราม 3
โทร 090-889-8444 LINE
บางบัวทอง
LINE
พระราม 3
 
กลับไปหน้ารวมบทความ