ไข้หวัดใหญ่ โควิด RSV ช่วงระบาด วัคซีนผู้สูงอายุควรฉีดอะไร ไปเยี่ยมยังไงไม่พาเชื้อ

เขียนโดย พว.กรกมล ซ้ายขวา · ผู้จัดการฝ่ายการพยาบาล · เผยแพร่ 23 กันยายน 2569 · อ่าน 7 นาที

ช่วงไข้หวัดใหญ่ระบาด หลายบ้านมีคนไอ เป็นไข้ต่อกันเป็นทอด ๆ คำถามที่ตามมาคือ วัคซีนผู้สูงอายุชนิดไหนที่คุณพ่อคุณแม่ควรได้ และถ้าลูกหลานยังไม่หายดี จะไปเยี่ยมผู้สูงอายุได้ไหม

บทความนี้เรียงให้เป็นลำดับ สถานการณ์โรค · วัคซีนที่ควรคุยกับแพทย์ · สิทธิฉีดฟรี · วิธีเยี่ยมโดยไม่พาเชื้อ · และอาการที่ต้องรีบพบแพทย์

ไข้หวัดใหญ่ โควิด RSV ช่วงนี้เพิ่มจริงไหม ผู้สูงอายุเสี่ยงแค่ไหน

คำตอบสั้น: เพิ่มจริง กรมควบคุมโรครายงาน 15 ก.ย. 2569 ว่าทั้ง 3 โรคมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น ไข้หวัดใหญ่มีผู้ป่วยมากที่สุด ส่วน RSV เพิ่มค่อนข้างเร็ว ผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นเด็ก แต่ผู้สูงอายุเป็นกลุ่มเสี่ยงไข้หวัดใหญ่รุนแรง และผู้เสียชีวิตจากโควิด 19 ปีนี้ส่วนใหญ่อายุมากกว่า 60 ปี

• – ไข้หวัดใหญ่ (1 ม.ค.–8 ก.ย. 2569) ป่วยสะสม 359,672 ราย เสียชีวิต 57 ราย ผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นเด็ก 5–9 ปี และส่วนใหญ่ไม่ได้รับวัคซีน
• – โควิด 19 (1 ม.ค.–15 ก.ย. 2569) ป่วยสะสม 135,667 ราย ผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นเด็กอายุต่ำกว่า 1 ปี แต่ผู้เสียชีวิต 26 รายส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุมากกว่า 60 ปีและผู้มีโรคเรื้อรัง (กลุ่ม 608)
• – RSV (1 ม.ค.–8 ก.ย. 2569) ป่วยสะสม 8,578 ราย ส่วนใหญ่เป็นเด็กอายุต่ำกว่า 1 ปี แนวโน้มเพิ่มค่อนข้างเร็วแต่ยังต่ำกว่าปี 2568

กรมควบคุมโรคย้ำว่าสถานที่ที่คนอยู่รวมกันมาก รวมถึงสถานดูแลผู้สูงอายุ ต้องระวังเป็นพิเศษ และอาการเริ่มแรกของไข้หวัดใหญ่กับโควิด 19 อาจคล้ายกัน เช่น ไข้ ไอ เจ็บคอ น้ำมูก ปวดเมื่อย

วัคซีนผู้สูงอายุ ควรฉีดอะไรบ้าง ปี 2569

คำตอบสั้น: คำแนะนำวัคซีนผู้ใหญ่ปี 2569 ของสมาคมโรคติดเชื้อแห่งประเทศไทยแยกตามช่วงอายุ ชนิดที่ผู้สูงอายุควรคุยกับแพทย์ในช่วงนี้ ได้แก่ ไข้หวัดใหญ่ โควิด 19 นิวโมค็อกคัส (วัคซีนปอดอักเสบ) งูสวัด และ RSV ส่วนบาดทะยัก-คอตีบ ผู้ใหญ่ทุกวัยควรกระตุ้นทุก 10 ปี ควรนำประวัติวัคซีนเดิมและโรคประจำตัวไปปรึกษาแพทย์

ฉีดหลายชนิดในวันเดียวได้โดยฉีดคนละตำแหน่ง · หวัด ไอ น้ำมูกเล็กน้อยยังฉีดได้ แต่ถ้ามีไข้สูงหรือป่วยหนักให้เลื่อนจนหายดี · หลังฉีดนั่งพักดูอาการ 15–30 นาที อาการปวด บวม ไข้ อ่อนเพลีย มักหายเองใน 2–3 วัน ถ้าไม่ดีขึ้นให้ปรึกษาแพทย์

วัคซีนผู้สูงอายุฟรี ไข้หวัดใหญ่ 2569 รับได้ที่ไหน

คำตอบสั้น: ผู้สูงอายุ 65 ปีขึ้นไปเป็น 1 ใน 7 กลุ่มเสี่ยงที่ สปสช. จัดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ให้ฟรีทุกสิทธิการรักษา ที่หน่วยบริการบัตรทอง เช่น โรงพยาบาลรัฐ รพ.สต. รอบรณรงค์ปี 2569 คือ 1 พ.ค.–31 ส.ค. 2569 ซึ่งสิ้นสุดแล้ว นอกช่วงนี้ให้สอบถามหน่วยบริการตามสิทธิหรือสายด่วน สปสช. 1330

• – อายุ 60–64 ปี คำแนะนำทางวิชาการเริ่มที่ 60 ปี แต่สิทธิฟรีกลุ่มผู้สูงอายุเริ่มที่ 65 ปี ถ้ามีโรคเรื้อรัง เช่น หืด หัวใจ เบาหวาน อาจได้สิทธิในกลุ่มโรคเรื้อรัง
• – โครงการฉีดฟรีนี้เป็นของวัคซีนไข้หวัดใหญ่เท่านั้น วัคซีนอื่นให้ถามค่าใช้จ่ายและสิทธิกับโรงพยาบาลก่อน สิทธิอื่น ๆ ดูได้ที่สิทธิและสวัสดิการผู้สูงอายุ

เป็นหวัดไปเยี่ยมผู้สูงอายุได้ไหม ไปเยี่ยมยังไงไม่พาเชื้อ

คำตอบสั้น: ถ้ามีไข้ ไอ เจ็บคอ หรือน้ำมูก ควรเลื่อนการเยี่ยมไปก่อน กรมควบคุมโรคแนะนำว่าเมื่อป่วยให้เลี่ยงการใกล้ชิดผู้สูงอายุ และไข้หวัดใหญ่แพร่เชื้อได้ตั้งแต่ 1 วันก่อนจนถึง 3–5 วันหลังมีอาการในผู้ใหญ่ ระหว่างนี้โทรหรือวิดีโอคอลแทน วันที่สบายดีให้ยึดหลัก ปิด ล้าง เลี่ยง ส่วนวันที่ป่วยคือ หยุด

• – เช็กอาการทุกคนก่อนออกจากบ้าน ผู้ป่วยไข้หวัดใหญ่แม้อาการไม่มากควรพักที่บ้าน 3–7 วันหรือจนหายเป็นปกติ และเด็กอาจแพร่เชื้อได้นานกว่า 7 วัน จึงควรดูอาการหลานก่อนพาไปด้วย
• – ปิดและล้าง สวมหน้ากากในที่แออัด ไอจามปิดปากจมูก ล้างมือด้วยน้ำและสบู่หรือเจลแอลกอฮอล์ก่อนแตะตัวท่าน
• – เลี่ยง คลุกคลีกับคนป่วยและที่คนหนาแน่นก่อนวันเยี่ยม · หยุด ถ้าป่วย เลี่ยงการใกล้ชิดผู้อื่น สวมหน้ากากเมื่อต้องออกจากบ้าน และรีบพบแพทย์
• – ฉีดวัคซีนของตัวเองด้วย สมาคมโรคติดเชื้อฯ แนะนำวัคซีนไข้หวัดใหญ่ให้ผู้ที่อยู่ร่วมกับกลุ่มเสี่ยงสูงด้วย ลูกหลานที่ใกล้ชิดท่านบ่อยจึงควรพิจารณาฉีด

ถ้าเริ่มไม่สบายภายในไม่กี่วันหลังไปเยี่ยม ให้แจ้งคนที่ดูแลท่าน ช่วงที่ต้องห่างกัน โทรหาในเวลาเดิมทุกวัน อ่านวิธีในบทความดูแลพ่อแม่ทางไกลให้อุ่นใจ ถ้ามีคนป่วยในบ้านเดียวกับท่าน ให้แยกผู้ป่วยออกจากผู้อื่น และคนที่ดูแลสวมหน้ากาก

ผู้สูงอายุเป็นไข้ ไอ แบบไหนต้องรีบพบแพทย์

คำตอบสั้น: ผู้สูงอายุที่มีไข้ ไอ เจ็บคอ ควรพบแพทย์เร็ว ไม่ควรรอดูอาการหลายวัน แนวทางการรักษาของแพทย์ใช้เกณฑ์อายุเกิน 60 ปีเป็นกลุ่มเสี่ยงโรครุนแรง และการรักษาได้ผลดีเมื่อเริ่มยาเร็วภายใน 48 ชั่วโมงแรก ถ้าหอบเหนื่อย เจ็บหน้าอก ซึมลง หรือกินได้น้อย ต้องรีบพาไปโรงพยาบาล

• – ไข้ ไอ เจ็บคอ พาไปพบแพทย์เร็ว เลย 48 ชั่วโมงแล้วก็ยังควรไป บอกเวลาที่เริ่มมีอาการพร้อมรายการยา อ่านวิธีจัดยาในบทความจัดการยาผู้สูงอายุหลายชนิด
• – อาการรุนแรงแต่พาไปโรงพยาบาลเองไม่ได้ โทรสายด่วนการแพทย์ฉุกเฉิน 1669

ที่อ้อมกอดทำยังไงกับเรื่องนี้

คำตอบสั้น: อ้อมกอดดูแล 24 ชั่วโมงโดยผู้ดูแลที่ผ่านการอบรม ภายใต้การกำกับดูแลของทีมพยาบาล เมื่อผู้พักมีไข้หรือไอ ผู้ดูแลปรึกษาพยาบาลได้ตลอด 24 ชั่วโมง ประสานส่งโรงพยาบาลใกล้เคียงเมื่อจำเป็น และแจ้งครอบครัวทุกกรณี ส่วนวัคซีน อ้อมกอดไม่ได้ฉีดเอง

• – ประเมินก่อนรับทุกเคส ครอบครัวควรนำประวัติวัคซีนมาในวันเข้าพัก ดูรายการที่เตรียมตัวก่อนเข้าบ้านพักดูแล
• – อัตราส่วนการดูแล 1:5 · พยาบาลวิชาชีพเยี่ยมประเมิน 1–2 ครั้งต่อสัปดาห์ · แพทย์เยี่ยมตรวจประจำเดือน
• – กลางคืนผู้ดูแลอยู่เวรตื่นตลอดคืนทุกคืน ตรวจตราทุก 2 ชั่วโมง พร้อมสายปรึกษาพยาบาล 24 ชั่วโมง

ถ้ากำลังเลือกศูนย์ ลองถามทุกแห่ง รวมถึงที่อ้อมกอด ว่าเมื่อผู้พักมีไข้ ใครประเมินและแจ้งครอบครัวเร็วแค่ไหน ดูแลผู้พักที่ป่วยแยกจากผู้อื่นอย่างไร ช่วงระบาดมีกติกาการเยี่ยมอย่างไร และถ้าต้องฉีดวัคซีน ครอบครัวพาไปเองหรือศูนย์ช่วยประสาน คำถามอื่นดูที่เช็กลิสต์ 20 ข้อก่อนเลือกศูนย์ · มาตรฐานการดูแล · หน้าราคา

คำถามที่ครอบครัวถามบ่อย

เขียนโดย พว.กรกมล ซ้ายขวา

พยาบาลวิชาชีพ | ผู้จัดการฝ่ายการพยาบาล อ้อมกอด เนอสซิ่งโฮม

เลขที่ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพการพยาบาล พว.5511238017

กำกับดูแลมาตรฐานการดูแลทั้งหมดของ อ้อมกอด Nursing Home ดูแลผู้สูงอายุระยะยาวในนนทบุรีและกรุงเทพฯ

เผยแพร่ 23 กันยายน 2569 — บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปสำหรับครอบครัว ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะราย การเลือกวัคซีนและการรักษาต้องเป็นไปตามที่แพทย์ผู้ดูแลกำหนด