ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ กลางคืนมีคนดูแลไหม ดูแล 24 ชั่วโมงหมายถึงอะไร เกิดเหตุแล้วทำยังไง

เขียนโดย พว.กรกมล ซ้ายขวา · ผู้จัดการฝ่ายการพยาบาล · เผยแพร่ 23 กันยายน 2569 · อ่าน 6 นาที

ตอนไปดูศูนย์ในเวลากลางวัน ทุกอย่างมักดูเรียบร้อย แต่สิ่งที่ลูกหลานอยากรู้จริง ๆ คือศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ กลางคืนมีคนดูแลไหม ถ้าคุณพ่อคุณแม่ลุกเข้าห้องน้ำกลางดึกแล้วล้ม ใครจะเห็น บทความนี้เรียงให้เป็นลำดับ ดูแล 24 ชั่วโมงหมายถึงอะไร · กลางคืนควรมีใครอยู่ · ทำไมกลางคืนเสี่ยง · ล้มแล้วศูนย์ควรทำอะไร · และคำถามเรื่องเวรกลางคืนที่ใช้ได้กับทุกศูนย์

ดูแล 24 ชั่วโมง ในศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ หมายถึงอะไร

คำตอบสั้น: กฎกระทรวง พ.ศ. 2563 ที่กำหนดมาตรฐานกิจการการดูแลผู้สูงอายุหรือผู้มีภาวะพึ่งพิง ไม่ได้นิยามคำว่าดูแล 24 ชั่วโมงไว้ แต่วางขั้นต่ำว่าศูนย์ที่ให้พักค้างคืนต้องมีหน่วยประสานงานและแจ้งเหตุเตือนภัยตลอด 24 ชั่วโมง และมีบุคลากรเฝ้าระวังหรืออยู่เวรยามตอนกลางคืนอย่างเหมาะสมและเพียงพอ ขั้นต่ำตามกฎหมายจึงเป็นการมีคนรับเหตุได้ตลอดเวลา ไม่ได้แปลว่ามีพยาบาลอยู่ข้างเตียงทั้งคืน

ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ กลางคืนมีคนดูแลไหม อัตราส่วนผู้ดูแลบอกอะไรได้บ้าง

คำตอบสั้น: ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุที่รับพักค้างคืนต้องมีคนอยู่เวรกลางคืน แต่ที่บอกคุณภาพได้จริงคือคนเวรตื่นอยู่ตลอดคืนไหม · เดินตรวจตามรอบหรือรอให้เรียก · จดบันทึกไหม · ปรึกษาพยาบาลได้ทันทีไหม เพราะข้อที่ว่าด้วยเวรกลางคืน (ข้อ 6(11)(ง)) ให้มีคนอย่างเหมาะสม มีประสิทธิภาพ และเพียงพอ โดยไม่ได้ระบุตัวเลขแยกไว้

เวรตื่นกับเวรที่นอนพักรอเรียกต่างกันมาก เพราะคนที่ล้มแล้วลุกเองไม่ได้อาจถูกพบก็ต่อเมื่อมีคนเดินไปดู ส่วนอัตราส่วน กฎกระทรวงข้อ 8 กำหนดให้ศูนย์ที่ดูแลและประคับประคองผู้สูงอายุแบบพักค้างคืน มีผู้ให้บริการ 1 คนต่อผู้รับบริการไม่เกิน 5 คน เวลาศูนย์บอกอัตราส่วน ให้ถามต่อว่านับเฉพาะคนที่ดูแลโดยตรงไหม และมีผู้พักที่ต้องช่วยเกือบทุกอย่างกี่คน

ทำไมกลางคืนเป็นช่วงเสี่ยงของผู้สูงอายุ

คำตอบสั้น: เพราะเป็นช่วงที่คนรอบตัวน้อยที่สุด แต่ผู้สูงอายุหลายท่านยังลุกเข้าห้องน้ำในที่มืดขณะงัวเงีย ผู้ที่มีภาวะสมองเสื่อมอาจนอนกลางวันแล้วไม่นอนกลางคืน และผู้ที่ขยับตัวเองไม่ได้ยังต้องมีคนช่วยเปลี่ยนท่าแม้ตอนหลับ เรื่องเหล่านี้ต้องมีคนที่ตื่นอยู่จึงจะเห็นทัน

• – ลุกเข้าห้องน้ำกลางดึก โรงพยาบาลรามาธิบดีระบุว่าการเดินในที่มืดขณะงัวเงียเพิ่มความเสี่ยงลื่นล้มกระดูกหัก ท่านที่ตื่นปัสสาวะกลางคืนบ่อย แนะนำให้ดื่มน้ำให้พอช่วงเช้าและบ่าย งดดื่มประมาณ 2–4 ชั่วโมงก่อนนอน และปัสสาวะก่อนนอน แต่ไม่ควรงดน้ำทั้งวัน ควรพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุ ส่วนท่านที่แพทย์กำหนดปริมาณน้ำไว้ให้ทำตามแพทย์
• – ผู้ที่มีภาวะสมองเสื่อม ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลศิริราชระบุว่าปัญหาการนอนพบบ่อยขึ้นตามความรุนแรงของโรค บางท่านนอนกลางวัน ไม่นอนกลางคืน ดูเพิ่มที่สมองเสื่อมระยะกลาง-ปลาย
• – ผู้ที่ขยับตัวเองไม่ได้ โรงพยาบาลศิริราชแนะนำให้พลิกตะแคงตัวและเปลี่ยนท่าทุก 2 ชั่วโมง ซึ่งเป็นคนละเรื่องกับการเดินตรวจ ควรถามศูนย์แยกกันว่ากลางคืนใครพลิกตัวให้ ดูวิธีสังเกตที่แผลกดทับ ระยะ 1-4

ผู้สูงอายุล้มกลางคืน ศูนย์ควรทำอะไรบ้าง

คำตอบสั้น: หลักของกรมควบคุมโรคคือตั้งสติและดูความปลอดภัยก่อน · ถ้าขยับไม่ได้ อวัยวะผิดรูป หรือสงสัยบาดเจ็บรุนแรง ห้ามเคลื่อนย้ายและโทร 1669 · แจ้งญาติ · ปรึกษาบุคลากรทางการแพทย์แม้ดูเหมือนไม่เป็นอะไร · แล้วหาสาเหตุและแก้จุดเสี่ยงทุกครั้ง

• 1. ห้ามรีบพยุงลุกถ้าสงสัยบาดเจ็บรุนแรง การยกหรือพยุงผิดวิธีอาจทำให้บาดเจ็บหนักขึ้น และการบาดเจ็บบางอย่าง เช่น เลือดออกในสมองหรือกระดูกหัก อาจไม่แสดงอาการทันที
• 2. แจ้งญาติและส่งต่อตามแผนที่ตกลงไว้ กฎกระทรวงให้ศูนย์มีระบบส่งต่อเมื่อเจ็บป่วยฉุกเฉิน และให้ผู้รับบริการหรือผู้แทนมีส่วนร่วมวางแผนการดูแลขณะเกิดเหตุ จึงควรตกลงตั้งแต่วันแรกว่าเหตุแบบไหนโทรทันทีแม้ตีสอง ส่งโรงพยาบาลไหน และใครตัดสินใจ
• 3. หาสาเหตุและบันทึกไว้ เช่น แสงสว่างไม่พอ พื้นเปียกลื่น หรือยาที่มีผลต่อการทรงตัว ครอบครัวขอให้ศูนย์เล่าได้ว่าพบกี่โมง ใครพบ ปรึกษาใคร และแก้จุดเสี่ยงอะไรแล้ว ส่วนตัวท่านไม่ควรหยุดเคลื่อนไหวเพราะกลัวล้มซ้ำ ให้กลับมาเคลื่อนไหวอย่างเหมาะสมตามคำแนะนำของแพทย์

เวรกลางคืนของศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ ถามอะไรถึงจะเห็นภาพจริง

คำตอบสั้น: ถามให้เห็นภาพของหนึ่งคืนจริง ๆ แทนการฟังแค่คำว่า 24 ชั่วโมง เรื่องหลักคือใครอยู่เวรและตื่นอยู่ไหม · ถ้าท่านติดเตียง ใครพลิกตัวให้ · เรียกคนจากเตียงและห้องน้ำได้ยังไง · ล้มหรือป่วยกลางคืนแจ้งครอบครัวเมื่อไร ส่งโรงพยาบาลไหน ใช้ได้กับทุกศูนย์

1. 1. คืนนี้ใครอยู่เวร ตื่นอยู่ไหม เดินตรวจกี่ชั่วโมงครั้ง จดไว้ไหม
2. 2. ถ้าท่านติดเตียง กลางคืนใครพลิกตัวให้ จดเวลาไว้ให้ครอบครัวดูได้ไหม
3. 3. เรียกคนจากเตียงและห้องน้ำยังไง กฎกระทรวงให้มีสัญญาณเรียกฉุกเฉินรวมถึงในห้องน้ำ ไฟสำรองตามช่องทางเดิน และราวจับตั้งแต่ประตูถึงโถส้วม
4. 4. เครื่องกระตุกหัวใจอยู่ตรงไหน คนเวรฝึกช่วยฟื้นคืนชีพไหม กฎกระทรวงให้ศูนย์ที่รับพักค้างคืนมีอย่างน้อยหนึ่งเครื่อง และให้พนักงานฝึกซ้อมอย่างน้อยปีละครั้ง
5. 5. ล้มหรือป่วยกลางคืน แจ้งครอบครัวเมื่อไร ส่งโรงพยาบาลไหน

เรื่องใบอนุญาต การขึ้นทะเบียนผู้ดูแล สัญญา และค่าบริการ ดูได้ที่เช็กลิสต์ 20 ข้อตอนไปดูศูนย์ครั้งแรก และวิธีค้นใบอนุญาตทีละขั้นที่เช็กใบอนุญาต สบส. ด้วยตัวเอง ถ้าค้นด้วยชื่อที่ศูนย์ใช้โฆษณาไม่เจอ ให้ดูชื่อบนใบอนุญาตที่กฎหมายให้ติดไว้ในที่เปิดเผย แล้วค้นด้วยชื่อนั้น

ที่อ้อมกอดทำยังไงกับเรื่องนี้

คำตอบสั้น: อ้อมกอดดูแล 24 ชั่วโมงโดยผู้ดูแลที่ผ่านการอบรม ภายใต้การกำกับดูแลของทีมพยาบาล ช่วงกลางคืน ผู้ดูแลอยู่เวรตื่นตลอดคืนทุกคืน ตรวจตราทุก 2 ชั่วโมง พร้อมสายปรึกษาพยาบาล 24 ชั่วโมง เมื่อต้องพบแพทย์ เราประสานส่งโรงพยาบาลใกล้เคียง และแจ้งครอบครัวทุกกรณี

• – อัตราส่วนการดูแล 1:5 · พยาบาลวิชาชีพเยี่ยมประเมิน 1–2 ครั้งต่อสัปดาห์ · แพทย์เยี่ยมตรวจประจำเดือน
• – ประเมินก่อนรับทุกเคส เล่าให้เราฟังได้เลยว่ากลางคืนท่านตื่นบ่อยไหม ลุกเข้าห้องน้ำเองไหม
• – อยากให้คุณพ่อคุณแม่ลองพักค้างคืนจริงก่อนตัดสินใจ มีพักระยะสั้นหรือทดลองอยู่รายวัน สอบถามราคาได้ ส่วนสาขาพระราม 3 เปิดรับผู้พักตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2569

ทีมคัดเลือก อบรม และแบ่งหน้าที่กันยังไงดูที่ทีมผู้ดูแลที่อ้อมกอด · ค่าใช้จ่ายดูที่หน้าราคา

คำถามที่ครอบครัวถามบ่อย

เขียนโดย พว.กรกมล ซ้ายขวา

พยาบาลวิชาชีพ | ผู้จัดการฝ่ายการพยาบาล อ้อมกอด เนอสซิ่งโฮม

เลขที่ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพการพยาบาล พว.5511238017

กำกับดูแลมาตรฐานการดูแลทั้งหมดของ อ้อมกอด Nursing Home ดูแลผู้สูงอายุระยะยาวในนนทบุรีและกรุงเทพฯ

เผยแพร่ 23 กันยายน 2569 — บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปสำหรับครอบครัว ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะราย กรณีฉุกเฉินโทร 1669