ฝากดูแลผู้สูงอายุชั่วคราว (Respite Care) ตอนลูกต้องเดินทางหรือต้องพัก เลือกยังไงให้ปลอดภัย

เขียนโดย พว.กรกมล ซ้ายขวา · ผู้จัดการฝ่ายการพยาบาล · เผยแพร่ 23 กันยายน 2569 · อ่าน 6 นาที

ลูกที่ดูแลคุณพ่อคุณแม่เป็นหลักมักถึงวันที่ต้องไปต่างจังหวัด ต้องผ่าตัดเอง หรือแค่อยากนอนให้เต็มอิ่มสักสองสามคืน แล้วติดอยู่ที่คำถามว่าจะฝากท่านไว้กับใคร

บทความนี้เรียงให้เป็นลำดับ Respite Care คืออะไร · เมื่อไหร่ควรฝาก · ทางเลือกที่มีจริง · วิธีเลือกที่ฝาก · และของที่ต้องเตรียม

ฝากดูแลผู้สูงอายุชั่วคราว (Respite Care) คืออะไร

คำตอบสั้น: Respite Care คือการดูแลทดแทนชั่วคราว ให้คนที่ดูแลเป็นมารับช่วงแทนผู้ดูแลหลัก ตั้งแต่ไม่กี่ชั่วโมงถึงหลายวัน เพื่อให้ผู้ดูแลได้เดินทาง ทำธุระ ไปพบแพทย์ หรือได้พัก ในไทยยังเป็นข้อเสนอของภาคประชาสังคม ไม่ใช่สิทธิที่ใช้ได้ทั่วไป (The Active, 26 ก.ค. 2569)

เมื่อไหร่ควรฝากดูแลผู้สูงอายุชั่วคราว

คำตอบสั้น: ควรวางแผนฝากเมื่อผู้ดูแลหลักต้องเดินทางหรือไปธุระหลายวัน ต้องผ่าตัดหรือป่วยเอง หรือเหนื่อยสะสมจนการกินการนอนเปลี่ยนไป วางแผนล่วงหน้าจะมีเวลาให้ศูนย์ประเมิน จัดยา และบอกคุณพ่อคุณแม่ตรง ๆ ว่าจะอยู่กี่วันและใครจะมารับ

ถ้าเหนื่อยติดต่อกันนานจนรู้สึกว่าต้องรับผิดชอบทุกอย่างคนเดียว ภาควิชาเวชศาสตร์ครอบครัว รามาธิบดี ระบุว่าอาจเป็นสัญญาณเตือนว่าผู้ดูแลต้องการความช่วยเหลือ และแนะนำให้หาคนมาดูแลแทนเป็นครั้ง ๆ ถ้าเครียดจนนอนไม่หลับ โทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ได้ฟรีตลอด 24 ชั่วโมง ดูสัญญาณครบ 7 ข้อที่เมื่อคนดูแลป่วยก่อนคนถูกดูแล

ฝากผู้สูงอายุชั่วคราว มีทางเลือกอะไรบ้าง

คำตอบสั้น: มี 5 ทาง คือ ญาติรับช่วง · จ้างผู้ดูแลมาที่บ้าน · ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุระหว่างวันในชุมชน · ระบบดูแลระยะยาวของ สปสช. · และพักระยะสั้นในศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ สองทางของรัฐในรายการนี้เป็นบริการกลางวันหรือเยี่ยมบ้าน ไม่ได้รับพักค้างคืนแทนครอบครัว

เลือกที่ฝากดูแลผู้สูงอายุระยะสั้นยังไงให้ปลอดภัย

คำตอบสั้น: ตรวจใบอนุญาตกับกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ (สบส.) ก่อน แล้วไปดูสถานที่จริง ถามว่าใครอยู่เวรกลางคืน ใครกำกับดูแลเรื่องสุขภาพ และถ้าท่านไม่สบายกลางดึกจะทำอะไรตามลำดับ คำตอบที่ชัดสำคัญกว่าห้องที่สวย

กรม สบส. ระบุไว้เมื่อ มี.ค. 2564 ว่ากิจการดูแลผู้สูงอายุต้องได้รับอนุญาต ผู้ให้บริการต้องขึ้นทะเบียนกับกรมและจบหลักสูตรผู้ดูแลผู้สูงอายุไม่น้อยกว่า 420 ชั่วโมง ค้นชื่อศูนย์ได้ที่ระบบตรวจสอบข้อมูลสาธารณะ กรม สบส. หรือโทร 1426 วิธีค้นทีละขั้นอยู่ที่เช็กใบอนุญาต สบส. ด้วยตัวเอง จากนั้นไปดูสถานที่จริงแล้วถาม 5 ข้อนี้ (ครบ 20 ข้ออยู่ที่เช็กลิสต์ไปดูศูนย์ครั้งแรก)

• ชื่อและที่อยู่บนใบอนุญาตตรงกับสถานที่ที่ไปดูไหม
• กลางคืนมีผู้ดูแลตื่นอยู่เวรไหม ตรวจตราบ่อยแค่ไหน
• ใครกำกับดูแลเรื่องสุขภาพ ผู้ดูแลขึ้นทะเบียนกับกรม สบส. แล้วหรือยัง ผ่านหลักสูตรกี่ชั่วโมง
• ถ้าอาการเปลี่ยน ส่งโรงพยาบาลไหน และแจ้งครอบครัวยังไง
• รับรายวันไหม ต้องประเมินก่อนหรือเปล่า และราคารวมอะไรบ้าง

เตรียมอะไรก่อนฝากพ่อแม่ไว้ชั่วคราว

คำตอบสั้น: เตรียม 4 กลุ่ม คือ ยาในซองเดิมที่มีฉลากพร้อมรายการยาเป็นกระดาษ · บัตรแพ้ยา · ประวัติโรค สิทธิการรักษา และผู้ติดต่อ · และบันทึกกิจวัตรของท่าน เช่น เวลาตื่น เวลานอน อาหารที่ต้องเลี่ยง การขับถ่าย และสิ่งที่ทำให้ท่านสงบ

• ยา นำยาทุกตัวไปในซองหรือขวดเดิมที่มีฉลาก พร้อมรายการยาเป็นกระดาษ (ชื่อยา ขนาด เวลากิน กินเพื่ออะไร และเวลาที่กินครั้งล่าสุด) ให้พอจำนวนวันที่ฝากและเผื่อกลับช้า บอกศูนย์ว่ายาตัวไหนทำให้ง่วง กล่องยาแยกวันใช้เสริมได้แต่แทนฉลากเดิมไม่ได้ กรมกิจการผู้สูงอายุเตือนว่ายาที่ทำให้ง่วงซึมเสี่ยงล้ม และไม่ควรเพิ่มหรือลดยาเอง ดูที่จัดการยาผู้สูงอายุหลายชนิด
• บัตรแพ้ยา ส่งตัวจริงหรือสำเนาให้ศูนย์ พร้อมชื่อยาที่ท่านเคยแพ้
• ประวัติและผู้ติดต่อ โรคประจำตัว โรงพยาบาลประจำ วันนัดช่วงฝาก สิทธิการรักษาและสำเนาบัตรประชาชน เบอร์ครอบครัว 2 เบอร์ และใครตัดสินใจแทนถ้าต้องส่งโรงพยาบาล
• กิจวัตรและของคุ้นเคย เดินเองได้หรือต้องพยุง และของจากบ้าน เช่น หมอนหรือรูปครอบครัว

ที่อ้อมกอดทำยังไงกับเรื่องนี้

คำตอบสั้น: อ้อมกอดรับพักระยะสั้นและทดลองอยู่แบบรายวัน เหมาะกับช่วงที่ครอบครัวต้องเดินทางหรือไปธุระ ราคารายวันสอบถามทางโทรศัพท์หรือ LINE และดูแล 24 ชั่วโมงโดยผู้ดูแลที่ผ่านการอบรม ภายใต้การกำกับดูแลของทีมพยาบาล

1. 1. ประเมินก่อนรับทุกเคส ผู้สูงอายุจิตเวชรับเฉพาะอาการคงที่ เคสใส่สายยางหรือเคสซับซ้อน แจ้งราคาแน่นอนก่อนเข้าพัก
2. 2. อัตราส่วนการดูแล 1:5
3. 3. กลางคืนผู้ดูแลอยู่เวรตื่นตลอดคืนทุกคืน ตรวจตราทุก 2 ชั่วโมง พร้อมสายปรึกษาพยาบาล 24 ชั่วโมง
4. 4. พยาบาลวิชาชีพเยี่ยมประเมิน 1–2 ครั้งต่อสัปดาห์ แพทย์เยี่ยมตรวจประจำเดือน อาการเปลี่ยนประสานส่งโรงพยาบาลใกล้เคียงและแจ้งครอบครัวทุกกรณี
5. 5. ทดลองอยู่ 7 วัน 4,999 บาท (ปกติ 6,999 บาท) เฉพาะ 3 สิทธิ์แรก ถึง 30 พฤศจิกายน 2569 ทั้ง 2 สาขา

สิ่งที่อยู่นอกขอบเขต: อ้อมกอดดูแลชีวิตประจำวันและเฝ้าสังเกตอาการ ส่วนการตรวจวินิจฉัย การปรับยา และหัตถการทางการแพทย์เป็นหน้าที่ของแพทย์ ถ้าพักเพียงไม่กี่วัน รอบเยี่ยมของพยาบาลและแพทย์อาจไม่ตรงกับช่วงที่ท่านอยู่ ระหว่างพักใช้สายปรึกษาพยาบาล 24 ชั่วโมง

ติดต่อทันทีที่รู้วันเดินทาง เพื่อให้มีเวลาประเมินก่อนรับ สาขาบางบัวทอง นนทบุรี เยี่ยมชมได้ทุกวัน 08:00–18:00 น. ไม่ต้องนัด สาขาพระราม 3 ยานนาวา เปิดรับผู้พัก 1 ตุลาคม 2569 ราคารายเดือนดูที่หน้าราคา

คำถามที่ครอบครัวถามบ่อย

เขียนโดย พว.กรกมล ซ้ายขวา

พยาบาลวิชาชีพ | ผู้จัดการฝ่ายการพยาบาล อ้อมกอด เนอสซิ่งโฮม

เลขที่ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพการพยาบาล พว.5511238017

กำกับดูแลมาตรฐานการดูแลทั้งหมดของ อ้อมกอด Nursing Home ดูแลผู้สูงอายุระยะยาวที่บางบัวทอง นนทบุรี และสาขาพระราม 3 ที่เปิดรับผู้พัก 1 ตุลาคม 2569

เผยแพร่ 23 กันยายน 2569 — บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปสำหรับการเตรียมตัวของครอบครัว ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะราย การปรับยาและแผนการดูแลเฉพาะรายต้องเป็นไปตามที่แพทย์ผู้ดูแลกำหนด