เขียนโดย พว.กรกมล ซ้ายขวา · ผู้จัดการฝ่ายการพยาบาล · เผยแพร่ 23 กันยายน 2569 · อ่าน 7 นาที
เมื่อคุณพ่อคุณแม่เริ่มลุกจากเตียงเองไม่ไหว หลายบ้านเพิ่งได้ยินคำว่า สิทธิดูแลระยะยาว หรือ LTC แต่ไม่แน่ใจว่าคืออะไร ใครจ่าย และถ้าพาท่านเข้าศูนย์ดูแลแล้วสิทธินี้จะเป็นอย่างไร เกณฑ์ ณ กันยายน 2569 มาจากประกาศ สปสช. ฉบับ พ.ศ. 2568 (มีผล 1 ต.ค. 2568) ส่วนเบี้ยยังชีพ บัตรทอง และลดหย่อนภาษี อ่านที่สิทธิและสวัสดิการผู้สูงอายุที่ครอบครัวมักไม่รู้
บทความนี้เรียงให้เป็นลำดับ LTC คืออะไร · ใครมีสิทธิ · ได้อะไร · ขอที่ไหน · ใช้คู่กับศูนย์ดูแลได้แค่ไหน แหล่งอ้างอิงทั้งหมดอยู่ท้ายบทความ
สิทธิดูแลระยะยาว LTC สปสช. คืออะไร
คำตอบสั้น: LTC ย่อมาจาก Long Term Care คือระบบดูแลระยะยาวด้านสาธารณสุขสำหรับผู้ที่มีภาวะพึ่งพิง ที่ สปสช. สนับสนุนงบให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) และหน่วยบริการ จัดบริการตามแผนการดูแลรายบุคคล (Care Plan) เริ่มตามนโยบายรัฐบาลตั้งแต่ปี 2559 ผู้จ่ายคือ สปสช. ครอบครัวได้เป็นบริการตามแผน ไม่ได้เป็นเงินสด
ผู้สูงอายุแบบไหนมีสิทธิ LTC ภาวะพึ่งพิงวัดจากอะไร
คำตอบสั้น: ผู้มีสิทธิคือผู้ที่มีภาวะพึ่งพิง เข้าเกณฑ์ข้อใดข้อหนึ่ง คือ ทำกิจวัตรประจำวันเองได้น้อย (คะแนน Barthel ADL ไม่เกิน 11 จากเต็ม 20) · ผู้ป่วยระยะสุดท้ายที่แพทย์ประเมินแล้วเข้าเกณฑ์ (แบบ PPS ไม่เกิน 50%) · หรือผู้ป่วยสมองเสื่อมตั้งแต่ระยะปานกลางที่แพทย์ประเมินระยะแล้ว (FAST หรือ GDS ระยะ 5–7) ใช้ได้ทั้งผู้มีสิทธิบัตรทองและคนไทยที่ใช้สิทธิอื่น
คะแนน ADL ดูจากกิจวัตร 10 เรื่อง แต่ละข้อให้คะแนนไม่เท่ากัน รวมเต็ม 20 ทั้งติดเตียง (0–4) และติดบ้าน (5–11) อยู่ในเกณฑ์ คะแนนจริงมาจากเจ้าหน้าที่ที่ประเมิน ส่วนผู้ป่วยสมองเสื่อม ดูสัญญาณที่สมองเสื่อมระยะกลาง-ปลาย เมื่อดูแลที่บ้านไม่ไหว
เมื่อคุณพ่อคุณแม่ต้องการคนดูแลมากกว่าที่บ้านทำไหว
ปรึกษาทีมอ้อมกอดได้ก่อนตัดสินใจ ไม่มีค่าใช้จ่ายในการปรึกษา เยี่ยมชมบางบัวทองได้ทุกวัน 08:00–18:00 น.
ผู้ป่วยติดเตียงได้อะไรจากสิทธิดูแลระยะยาว สปสช. ใครมาดูแล
คำตอบสั้น: ได้บริการตามแผนการดูแลรายบุคคลจากทีมหมอครอบครัวและผู้ช่วยเหลือดูแล คือ ประเมินและวางแผนก่อนเริ่ม ดูแลด้านสาธารณสุขตามแผน ให้คำแนะนำญาติและผู้ดูแล จัดหาอุปกรณ์ที่จำเป็นตามแผน แล้วประเมินและปรับแผนหลังให้บริการ
- Care Manager (ผู้จัดการการดูแลด้านสาธารณสุข) ประเมิน วางแผน และกำกับผู้ช่วยเหลือดูแล
- Caregiver (ผู้ช่วยเหลือดูแล) ผ่านการอบรมตามหลักสูตรกรมอนามัย เช่น หลักสูตร 70 ชั่วโมง ลงเยี่ยมตามแผน
- อปท. หรือหน่วยบริการ รับงบจาก สปสช. มาจัดบริการและอุปกรณ์ตามแผน
ขอสิทธิ LTC ยังไง ต่างจังหวัดกับกรุงเทพฯ ติดต่อที่ไหน
คำตอบสั้น: ติดต่อหน่วยในพื้นที่ที่ท่านอาศัยอยู่เพื่อขอให้ประเมิน นนทบุรีและต่างจังหวัดคือ รพ.สต. โรงพยาบาลประจำอำเภอ หรือ อบต./เทศบาล กรุงเทพฯ คือศูนย์บริการสาธารณสุขใกล้บ้าน ถ้าเข้าเกณฑ์ ทีมจะจัดทำแผนการดูแลรายบุคคลเสนอขออนุมัติ ซึ่งขึ้นกับเป้าหมายและงบของพื้นที่นั้น
- ก่อนติดต่อ จดว่าคุณพ่อคุณแม่กินข้าว เข้าห้องน้ำ อาบน้ำ ลุกจากเตียงเองได้แค่ไหน
- ไม่แน่ใจว่าเริ่มที่ไหน ถามสายด่วน สปสช. 1330 หรือไลน์ OA สปสช. (@nhso)
คนกรุงเทพฯ: ประกาศฉบับ 2568 นิยาม อปท. ว่าไม่รวมกรุงเทพมหานคร ร่างเกณฑ์เฉพาะกรุงเทพฯ ปิดรับฟังความเห็นเมื่อ 17 ก.ย. 2569 และ ณ 23 ก.ย. 2569 ยังไม่พบประกาศฉบับจริง ให้ถาม ศบส. ตรง ๆ ว่าพื้นที่ของท่านจัดบริการแบบไหน
LTC ใช้คู่กับศูนย์ดูแลผู้สูงอายุได้ไหม
คำตอบสั้น: ได้บางกรณี ประกาศ สปสช. ฉบับ 2568 จ่ายงบ LTC ได้ 2 ทาง ทางแรกผ่าน อปท. เพื่อดูแลในชุมชน ทางที่สองจ่ายให้หน่วยบริการที่ขึ้นทะเบียนกับ สปสช. เป็นสถานชีวาภิบาล ตามแผนการดูแลรายบุคคลที่ได้รับอนุมัติ ไม่เกิน 10,442 บาทต่อคนต่อปี ศูนย์ที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียนแบบนี้จะไม่ได้รับงบทางที่สอง และงบนี้ไม่ใช่เงินช่วยค่าที่พักรายเดือน
| เรื่อง | LTC ของรัฐ | ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ |
|---|---|---|
| ใครจ่าย | สปสช. สนับสนุนงบให้ อปท. หรือหน่วยบริการที่เป็นสถานชีวาภิบาล | ครอบครัวจ่ายค่าบริการรายเดือน · ศูนย์ที่ขึ้นทะเบียนเป็นสถานชีวาภิบาลรับงบ LTC ตามแผนได้ |
| การดูแล | ตามแผนการดูแลรายบุคคล เช่น เยี่ยมดูแลที่บ้าน | ขึ้นกับศูนย์ ถามอัตราส่วนผู้ดูแลและเวรกลางคืน |
ก่อนย้าย ให้ถามศูนย์ว่าขึ้นทะเบียนกับ สปสช. หรือไม่ และถามหน่วยในพื้นที่เรื่องแผนเดิม ถ้าท่านยังอยู่บ้านแต่ครอบครัวไม่ไหวบางช่วง เทียบทางเลือกที่จ้างคนดูแลมาที่บ้าน หรือส่งเข้าศูนย์ และเลือกศูนย์ที่ตรวจใบอนุญาต สบส. แล้ว
ที่อ้อมกอดทำยังไงกับเรื่องนี้
คำตอบสั้น: อ้อมกอดเป็นบ้านพักผู้สูงอายุที่จดทะเบียนกับ สบส. ประเภทกิจการดูแลผู้สูงอายุ ดูแลในส่วนที่บ้านรับไม่ไหว คือดูแล 24 ชั่วโมงโดยผู้ดูแลที่ผ่านการอบรม ภายใต้การกำกับดูแลของทีมพยาบาล ส่วนการประเมินสิทธิและแผน LTC เป็นหน้าที่ของหน่วยในพื้นที่ ครอบครัวควรยืนยันกับหน่วยนั้นโดยตรง อ้อมกอดยืนยันสิทธิแทนไม่ได้
- อัตราส่วนการดูแล 1:5
- ช่วงกลางคืน ผู้ดูแลอยู่เวรตื่นตลอดคืนทุกคืน ตรวจตราทุก 2 ชั่วโมง พร้อมสายปรึกษาพยาบาล 24 ชั่วโมง
- พยาบาลวิชาชีพเยี่ยมประเมิน 1–2 ครั้งต่อสัปดาห์ · แพทย์เยี่ยมตรวจประจำเดือน ประสานส่งโรงพยาบาลใกล้เคียงและแจ้งครอบครัวทุกกรณี
- ประเมินก่อนรับทุกเคส ครอบครัวนำผลประเมิน ADL หรือแผนการดูแลเดิมมาให้ทีมดูได้ · สายยางหรือเคสซับซ้อนแจ้งราคาแน่นอนก่อนเข้าพัก · กายบริหารประจำวันโดยผู้ดูแล
- พักระยะสั้นหรือทดลองอยู่รายวันได้ (สอบถามราคา) ช่วงที่คนดูแลหลักที่บ้านต้องไปธุระหรือเดินทาง
ดูค่าบริการที่หน้าราคา และมาตรฐานการดูแล · บางบัวทอง นนทบุรี เยี่ยมชมทุกวัน 08:00–18:00 น. ไม่ต้องนัด · พระราม 3 ยานนาวา เปิดรับผู้พัก 1 ตุลาคม 2569
คำถามที่ครอบครัวถามบ่อย
LTC สปสช. จ่ายเงินให้ครอบครัวเดือนละเท่าไหร่
ไม่ได้จ่ายเป็นเงินให้ครอบครัว ตัวเลข 10,442 บาทต่อคนต่อปีคืออัตราสูงสุดที่ สปสช. สนับสนุน อปท. หรือหน่วยบริการ เพื่อจัดบริการตามแผนการดูแลรายบุคคล ครอบครัวได้เป็นบริการ เช่น การประเมิน การเยี่ยมดูแลที่บ้าน และอุปกรณ์ที่จำเป็น
ผู้สูงอายุสมองเสื่อมที่ยังเดินได้ มีสิทธิ LTC ไหม
มีโอกาสได้ เพราะเกณฑ์ไม่ได้ดูแค่คะแนน ADL ผู้ป่วยสมองเสื่อมตั้งแต่ระยะปานกลาง (FAST หรือ GDS ระยะ 5 ถึง 7) เข้าเกณฑ์ได้แม้ยังเดินได้ ให้แพทย์หรือทีมในพื้นที่ประเมินระยะของโรคก่อน
อยู่กรุงเทพฯ ขอ LTC ที่ไหน
ติดต่อศูนย์บริการสาธารณสุขใกล้บ้านเพื่อขอให้ประเมิน กรุงเทพฯ ใช้ช่องทางนี้แทน อบต./เทศบาล เพราะประกาศฉบับ พ.ศ. 2568 นิยาม อปท. ว่าไม่รวมกรุงเทพมหานคร ส่วนร่างเกณฑ์เฉพาะกรุงเทพฯ ณ 23 ก.ย. 2569 ยังไม่พบประกาศฉบับจริง
พาคุณพ่อคุณแม่เข้าศูนย์ดูแลแล้ว ยังใช้สิทธิ LTC ได้ไหม
ได้บางกรณี ประกาศ สปสช. ฉบับ พ.ศ. 2568 ข้อ 6(1) จ่ายงบ LTC ไม่เกิน 10,442 บาทต่อคนต่อปีให้หน่วยบริการที่ขึ้นทะเบียนกับ สปสช. เป็นสถานชีวาภิบาล ตามแผนการดูแลที่ได้รับอนุมัติ งบนี้ไม่ใช่เงินช่วยค่าที่พักรายเดือน ก่อนย้ายให้ถามศูนย์ว่าขึ้นทะเบียนแบบนี้หรือไม่ และถามหน่วยในพื้นที่เรื่องแผนเดิม
ใช้สิทธิประกันสังคมหรือข้าราชการ ขอ LTC ได้ไหม
ได้ ประกาศ สปสช. ฉบับ พ.ศ. 2568 ครอบคลุมทั้งผู้มีสิทธิบัตรทองและคนไทยที่ใช้สิทธิอื่น เงื่อนไขคือต้องเข้าเกณฑ์ภาวะพึ่งพิงตามการประเมินของทีมในพื้นที่
แหล่งอ้างอิง
- สปสช. — ประกาศสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เรื่อง การจ่ายค่าใช้จ่ายเพื่อบริการสาธารณสุข สำหรับผู้ที่มีภาวะพึ่งพิงในชุมชน พ.ศ. 2568 · ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 142 ตอนพิเศษ 377 ง หน้า 9–14 (1 ธ.ค. 2568) สำเนา PDF โดยเทศบาลตำบลเจาทอง
- กรมประชาสัมพันธ์ — บอร์ด สปสช. เพิ่มงบดูแลระยะยาว (25 มิ.ย. 2567) prd.go.th
- สปสช. — ผู้ป่วยติดบ้านติดเตียง รับการดูแลสุขภาพที่บ้านได้ตามสิทธิประโยชน์ สปสช. (12 ต.ค. 2566) nhso.go.th · ระบบดูแลระยะยาวด้านสาธารณสุข ltcnew.nhso.go.th
- กรมอนามัย — คู่มือหลักสูตร Caregiver 70 ชั่วโมง ฉบับปรับปรุง 2567 (3 พ.ค. 2567) anamai.moph.go.th
- ศูนย์อนามัยที่ 1 กรมอนามัย — แบบประเมินคัดกรอง ADL (Barthel ADL index คะแนนเต็ม 20) PDF
- ฐานเศรษฐกิจ — ร่างเกณฑ์ LTC กรุงเทพฯ (24 ส.ค. 2569) thansettakij.com · TheCoverage — ศบส.69 คันนายาว (12 ก.ย. 2569) thecoverage.info
เขียนโดย พว.กรกมล ซ้ายขวา
พยาบาลวิชาชีพ | ผู้จัดการฝ่ายการพยาบาล อ้อมกอด เนอสซิ่งโฮม
เลขที่ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพการพยาบาล พว.5511238017
กำกับดูแลมาตรฐานการดูแลทั้งหมดของ อ้อมกอด Nursing Home ดูแลผู้สูงอายุระยะยาวที่บางบัวทอง นนทบุรี และสาขาพระราม 3 กรุงเทพฯ ที่เปิดรับผู้พัก 1 ตุลาคม 2569
เผยแพร่ 23 กันยายน 2569 — บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเรื่องสิทธิของรัฐ ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์หรือคำวินิจฉัยสิทธิเฉพาะราย เกณฑ์อาจเปลี่ยนตามประกาศ สปสช. ฉบับใหม่ ควรยืนยันกับหน่วยในพื้นที่หรือสายด่วน สปสช. 1330
แอด LINE อ้อมกอด — เลือกสาขาที่สะดวก
สอบถามห้องพัก ราคา และนัดชมสถานที่ ตอบทุกวัน 08:00–18:00 น.
บางบัวทอง
พระราม 3
สแกนด้วยแอป LINE เพื่อเพิ่มเพื่อน
เปิด LINE บางบัวทองเปิด LINE พระราม 3