Nursing Home รักษาโรคได้ไหม ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุทำอะไรได้ และเมื่อไหร่ต้องส่งโรงพยาบาล

เขียนโดย พว.กรกมล ซ้ายขวา · ผู้จัดการฝ่ายการพยาบาล · เผยแพร่ 23 กันยายน 2569 · อ่าน 6 นาที

ครอบครัวที่มาดูศูนย์มักถามว่า ถ้าคุณแม่ไม่สบาย ที่นี่รักษาได้ไหม ให้น้ำเกลือได้ไหม คำตอบคือไม่ได้ ถ้าศูนย์จดเป็นกิจการดูแลผู้สูงอายุ เพราะกฎหมายแบ่งให้ศูนย์ดูแลชีวิตประจำวัน ส่วนการรักษาเป็นงานของสถานพยาบาล รู้เส้นแบ่งนี้ไว้ก่อน พอคุณพ่อคุณแม่ไม่สบายจะได้ไปถูกที่และไม่เสียเวลา

บทความนี้เรียงให้เป็นลำดับ กฎหมายแบ่งหน้าที่ยังไง · ศูนย์ทำอะไรได้ · อะไรต้องไปโรงพยาบาล · และระบบส่งต่อที่ควรตกลงไว้ก่อน

Nursing Home รักษาโรคได้ไหม กฎหมายไทยแบ่งไว้ยังไง

คำตอบสั้น: Nursing Home ที่จดเป็นกิจการดูแลผู้สูงอายุหรือผู้มีภาวะพึ่งพิง ตาม พ.ร.บ.สถานประกอบการเพื่อสุขภาพ พ.ศ. 2559 มีหน้าที่ดูแล ส่งเสริมสุขภาพ และช่วยเหลือกิจวัตรประจำวัน ไม่ได้รับอนุญาตให้รักษาโรค การรักษาพยาบาลและหัตถการต้องทำในสถานพยาบาลที่มีใบอนุญาตตาม พ.ร.บ.สถานพยาบาล พ.ศ. 2541 ซึ่งเป็นใบอนุญาตคนละประเภท

กฎกระทรวงปี 2563 แบ่งกิจการนี้เป็น 3 ลักษณะ คือ ดูแลระหว่างวันไม่ค้างคืน · จัดที่พำนักอาศัย · และดูแลประคับประคองโดยมีการพักค้างคืน ลักษณะที่ 3 นี้คือแบบที่ครอบครัวมักเรียกว่า Nursing Home ถ้าที่ไหนจะให้บริการทางการแพทย์ด้วย ต้องขออนุญาตเป็นสถานพยาบาลแยกอีกใบ เทียบสถานที่แต่ละแบบที่Nursing Home คืออะไร ต่างจากบ้านพักคนชรายังไง

Nursing Home หรือศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ ทำอะไรได้บ้าง ต่างจากโรงพยาบาลตรงไหน

คำตอบสั้น: ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุดูแลชีวิตประจำวันทั้งหมด ให้ยาตามที่แพทย์สั่ง วัดสัญญาณชีพ และบันทึกการเปลี่ยนแปลง ประเมินผู้พักเมื่อแรกรับและทุก 3 เดือน และต้องมีระบบส่งต่อเมื่อเจ็บป่วย ส่วนการตรวจวินิจฉัย สั่งยา และหัตถการ เป็นงานของแพทย์

ผู้ดูแลต้องผ่านหลักสูตร 420 ชั่วโมงและขึ้นทะเบียนกับกรม สบส. หลักสูตรสอนการวัดสัญญาณชีพ การให้ยาให้ถูกคน ถูกขนาด ถูกเวลา และการปฐมพยาบาลก่อนส่งต่อ ดูวิธีจัดยาที่จัดการยาผู้สูงอายุหลายชนิด และความดันแบบไหนต้องรีบพบแพทย์ที่ดูแลหัวใจและความดันในผู้สูงอายุ

ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ ให้น้ำเกลือได้ไหม

คำตอบสั้น: ไม่ได้ กรม สบส. ระบุไว้ตั้งแต่ปี 2560 ว่าสถานดูแลผู้สูงอายุหรือเนอสซิ่งโฮมที่ไม่ได้ขออนุญาตเป็นสถานพยาบาล ห้ามให้บริการรักษาพยาบาลหรือทำหัตถการทางการแพทย์ ทั้งให้น้ำเกลือและฉีดยา ถ้าต้องการให้บริการด้านการแพทย์ ต้องขออนุญาตเปิดเป็นสถานพยาบาลก่อน ผู้ฝ่าฝืนมีโทษตาม พ.ร.บ.สถานพยาบาล

สัญญาณฉุกเฉินแบบไหน ต้องส่งผู้สูงอายุไปโรงพยาบาลทันที

คำตอบสั้น: 6 อาการฉุกเฉินวิกฤตตามเกณฑ์ที่ สปสช. เผยแพร่ คือ หมดสติหรือไม่หายใจ · หายใจเร็ว หอบเหนื่อยรุนแรง · ซึมลง เหงื่อแตก ตัวเย็น · เจ็บหน้าอกเฉียบพลัน · แขนขาอ่อนแรงครึ่งซีก พูดไม่ชัดทันที หรือชักไม่หยุด · และอาการอื่นที่กระทบการหายใจ การไหลเวียนโลหิต หรือสมอง ไม่ว่าอยู่บ้านหรืออยู่ศูนย์ ให้โทร 1669 ทันที

1669 ให้บริการผู้ป่วยฉุกเฉินวิกฤตที่เกิดนอกสถานพยาบาล ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุที่ไม่ได้เป็นสถานพยาบาลจึงใช้ได้เหมือนที่บ้าน ถ้าไม่แน่ใจว่าเข้าข่ายหรือไม่ โทรได้เลย เจ้าหน้าที่จะประเมินระดับความฉุกเฉินให้ เมื่อโทรให้บอกว่าเกิดอะไร สถานที่ อาการ ระดับความรู้สึกตัว และเบอร์ผู้แจ้ง ส่วนอาการที่เปลี่ยนไปจากเดิมแต่ไม่เร่งด่วน ให้ปรึกษาพยาบาลหรือแพทย์

ฉุกเฉินในศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ ส่งต่อยังไง

คำตอบสั้น: กฎกระทรวงกำหนดให้ศูนย์ต้องมีระบบส่งต่อเมื่อผู้พักเจ็บป่วยฉุกเฉิน และให้ครอบครัวมีส่วนร่วมวางแผน ทั้งเรื่องโรงพยาบาลที่รับส่งต่อและสิทธิการรักษา ครอบครัวจึงควรตกลงกับศูนย์ตั้งแต่วันแรกว่าส่งโรงพยาบาลไหน โทรแจ้งใคร และใช้สิทธิอะไร

• • โรงพยาบาลปลายทาง เหตุวิกฤตไปโรงพยาบาลที่ใกล้ที่สุด ถ้าโรงพยาบาลประเมินว่าเข้าเกณฑ์ฉุกเฉินวิกฤต สิทธิ UCEP คุ้มครองไม่เกิน 72 ชั่วโมง ถ้าไม่เข้าเกณฑ์ต้องประสานย้ายไปโรงพยาบาลตามสิทธิ ถ้าเลือกรักษาต่อที่เดิมต้องจ่ายเอง ผู้ใช้สิทธิบัตรทองสอบถามได้ที่ สปสช. 1330
• • เอกสารพร้อมหยิบ บัตรประชาชน สิทธิการรักษา รายการยาล่าสุด ประวัติแพ้ยา และลำดับญาติที่ต้องโทรแจ้ง
• • หลังกลับจากโรงพยาบาล ขอรายการยาฉบับล่าสุดที่ระบุว่ายาเดิมตัวไหนกินต่อ แล้วส่งให้ศูนย์ก่อนให้ยามื้อแรก ดูรายการที่สิ่งที่ต้องขอจากโรงพยาบาลก่อนกลับ

คำถามที่ควรถามตอนไปดูศูนย์: ใบอนุญาตประเภทไหน · มีเครื่อง AED และกริ่งเรียกฉุกเฉินไหม (กฎกระทรวงกำหนดไว้) · พนักงานอบรมการช่วยฟื้นคืนชีพหรือยัง · ส่งต่อโรงพยาบาลไหน ใช้เวลาเท่าไร ดูขั้นตอนที่เช็กใบอนุญาต สบส. ด้วยตัวเอง และคำถามทั้งหมดที่ไปดูศูนย์ครั้งแรก 20 ข้อ

ที่อ้อมกอดทำยังไงกับเรื่องนี้

คำตอบสั้น: สาขาบางบัวทองจดทะเบียนกับกรม สบส. เป็นกิจการดูแลผู้สูงอายุ เราดูแล 24 ชั่วโมงโดยผู้ดูแลที่ผ่านการอบรม ภายใต้การกำกับดูแลของทีมพยาบาล เฝ้าสังเกตอาการ และประสานส่งโรงพยาบาลใกล้เคียงพร้อมแจ้งครอบครัวทุกกรณี ส่วนการให้น้ำเกลือ หัตถการทางการแพทย์ และการสั่งหรือปรับยา เป็นหน้าที่ของแพทย์และโรงพยาบาล

• • ประเมินก่อนรับทุกเคส แจ้งราคาแน่นอนก่อนเข้าพัก ผู้ที่ใช้ยาฉีดประจำตัว เช่น อินซูลิน แจ้งทีมตอนประเมิน
• • อัตราส่วนการดูแล 1:5
• • กลางคืน ผู้ดูแลอยู่เวรตื่นตลอดคืนทุกคืน ตรวจตราทุก 2 ชั่วโมง พร้อมสายปรึกษาพยาบาล 24 ชั่วโมง
• • กฎกระทรวงให้ศูนย์แบบพักค้างคืนประสานสหสาขาวิชาชีพตามแผนการรักษา ที่อ้อมกอดพยาบาลวิชาชีพเยี่ยมประเมิน 1–2 ครั้งต่อสัปดาห์ และแพทย์เยี่ยมตรวจประจำเดือน
• • งานที่ต้องทำในสถานพยาบาล เช่น ให้น้ำเกลือ หัตถการทางการแพทย์ หรือการสั่งและปรับยา เราประสานส่งโรงพยาบาลและแจ้งครอบครัว

ขอบเขตการดูแลเต็มอยู่ที่มาตรฐานการดูแลของอ้อมกอด · ค่าใช้จ่ายที่หน้าราคา · บางบัวทองเยี่ยมชมได้ทุกวัน 08:00–18:00 น. ไม่ต้องนัด · พระราม 3 เปิดรับผู้พัก 1 ตุลาคม 2569

คำถามที่ครอบครัวถามบ่อย

เขียนโดย พว.กรกมล ซ้ายขวา

พยาบาลวิชาชีพ | ผู้จัดการฝ่ายการพยาบาล อ้อมกอด เนอสซิ่งโฮม

เลขที่ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพการพยาบาล พว.5511238017

กำกับดูแลมาตรฐานการดูแลทั้งหมดของ อ้อมกอด Nursing Home ดูแลผู้สูงอายุระยะยาวในนนทบุรีและกรุงเทพฯ

เผยแพร่ 23 กันยายน 2569 — บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปสำหรับครอบครัว ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะราย ข้อมูลกฎหมายอ้างอิงเอกสารหน่วยงานรัฐ ณ วันที่เผยแพร่